Αναγνωρίστηκε και επίσημα, μετά από ενδιαφέρον και σχετικό αίτημα του Μητροπολίτη Παραμυθίας Σεραπίωνος προς την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, η σύσταση της Μονής Κοιμήσεως Θεοτόκου Ραγίου.
Όπως προκύπτει από χειρόγραφο κώδικα του 1896, η μονή συστάθηκε τον 16ο αιώνα (μια αναφορά στο έτος 1703 σε χειρόγραφο αφορά τα σύνορα του μοναστηριού). Ωστόσο, διάφορες πηγές τοποθετούν την ανέγερσή της είτε γύρω στο 920, είτε επί της βασιλείας του Μανουήλ Κομνηνού (1143–1180), είτε στα χρόνια του Μιχαήλ Παλαιολόγου (1261–1282). Ο 11ος αιώνας θεωρείται ο πιο πιθανός για την κτίση της, με βάση τα ιστορικά δεδομένα της εποχής.
Αν και τις τελευταίες δεκαετίες το μοναστήρι βρισκόταν σε φθίνουσα και διαλυτική πορεία —βάσει καταγγελιών που είδαν το φως της δημοσιότητας— πλέον φαίνεται να περνά από την παρακμή στην ακμή, κάτι που βέβαια θα αποδειχθεί από τις πράξεις και τον χρόνο. Παράλληλα, διαπιστώθηκε και νομικά η σύστασή της ως ανδρώας κοινοβιακής Μητροπολιτικής Μονής πριν από το έτος 1977.
Στην ιστορική της διαδρομή, η μονή υπέστη πολλές επιδρομές και καταστροφές. Αναφέρεται ότι το 1864 ο μοναχός Ναθαναήλ την ανοικοδόμησε. Κατά την περίοδο της ακμής της υπήρξε ιδιαίτερα πλούσια, αριθμούσε εκατόν πενήντα μοναχούς και συντηρούσε πολλά σχολεία της περιοχής, μέχρι τη διάλυσή της το 1924.
Αρχιτεκτονικά, ο ναός της μονής αποτελείται από νάρθηκα, καθολικό και ιερό. Είναι θολωτός με καμάρα και διαθέτει έναν ασυνήθιστο, πολύπλευρο τρούλο με ανοίγματα για τον εσωτερικό φωτισμό. Στην κυριότητά της ανήκει επίσης το μετόχι της Ζωοδόχου Πηγής Αγιονησίου, ο προσκυνηματικός ναός στην είσοδο του κόλπου της Ηγουμενίτσας. Μεταξύ των ιερών κειμηλίων της φυλάσσονται λείψανα της Αγίας Παρασκευής, της Αγίας Άννας, του Αγίου Αποστόλου Ανδρέα και του Αγίου Παντελεήμονος.
Οι τοιχογραφίες της Ιεράς Μονής Ραγίου ανήκουν στη μεταβυζαντινή περίοδο, χρονολογούνται στο πρώτο μισό του 17ου αιώνα και αποτελούν έργα του επώνυμου ζωγράφου Μιχαήλ από το Λινοτόπι της Καστοριάς. Οι εικονογραφήσεις αυτές έχουν υψηλή καλλιτεχνική αξία, απεικονίζοντας αγίους και ευαγγελικές παραστάσεις.
Στην προσπάθεια για πνευματική αναγέννηση, τα μοναστήρια διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, καθώς σε αυτά γίνεται αντιληπτό ότι βοηθός και συμπαραστάτης των πιστών είναι ο Θεός. Στον χώρο των Μονών συνειδητοποιούμε την ανάγκη να καρποφορήσουμε έργα αρετής, ωφέλιμα για εμάς και τους συνανθρώπους μας, ώστε να φωτιζόμαστε και να οδηγούμαστε στον δρόμο της σωτηρίας μακριά από την άγνοια, την πλάνη και την αμαρτία. Και το μοναστηριακό μήνυμα είναι ότι δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε στα όσα καλά έχουμε επιτύχει, αλλά να προσπαθούμε συνεχώς και αδιάκοπα να γινόμαστε καλύτεροι.
π. Ηλίας Μάκος
Σχόλια