Μια περίοδο διχαστική για την Ελλάδα, που έφερε αποτελέσματα καταστροφικά στη χώρα, παρουσιάζει στο βιβλίο της "Ο Αντιβενιζελισμός (1917-1920)", με ιστορική ακρίβεια και επιστημονική εμβρίθεια, η Γιαννιώτισσα (από τον Βουτσαρά Ζίτσας) ερευνήτρια Ελισάβετ Παπαχρήστου (φιλόλογος με μεταπτυχιακές σπουδές στη Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία).
Και είναι απολύτως αξιόπιστη η μελέτη της, που εκτείνεται σε 262 σελίδες, γιατί στηρίζεται σε πρωτογενείς πηγές.
Η κα Παπαγεωργίου πραγματοποιεί ένα πολιτικό "ταξίδι" σε εκείνη την περίοδο, συγκεκριμένα από τον Μάιο του 1917 που επανήλθε ο Βενιζέλος στην εξουσία έως το 1920 που ηττήθηκε από την Ηνωμένη αντιπολίτευση, και μας φέρνει στο προσκήνιο με νηφαλιότητα και τεκμηρίωση πρόσωπα και γεγονότα.
Από αυτό το "ταξίδι" προκύπτουν ορισμένα συμπεράσματα χρήσιμα για το σήμερα και το αύριο του τόπου. Οι έριδες δεν ωφελούν, αντίθετα διασπούν και οδηγούν σε ανωμαλίες. Ο στενός και αυταρχικός κομματισμός δεν μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο σε μακροχρόνιο επίπεδο. Η ενότητα μπορεί να φέρει τη νίκη σε οποιοδήποτε τομέα. Η συνεννόηση σε βασικά ζητήματα της χώρας είναι απαραίτητη διασφάλιση για την πρόοδό της και την ειρηνική πορεία και ανάπτυξή της.
Αν και το βιβλίο ανατέμνει συγκεκριμένες καταστάσεις, η συγγραφέας, με τις ικανότητες που τη διακρίνουν (μερικές από αυτές είναι η επιμελής και προσεκτική αναβύθιση στα ταραγμένα εκείνα χρόνια -άρα η γνώση της είναι στέρεη και καλώς εκτιθέμενη-, η σαφής διατύπωση των νοημάτων, η ζωντανή ροή του λόγου, η κατάλληλη επιλογή και ο άριστος συνδυασμός περιγραφόμενων περιστατικών), κάνει αυθόρμητα τον αναγνώστη να καταλάβει εύκολα ότι οι αξίες που θεμελιώνουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου, απολήγουν σε μια βασική λειτουργία του ανθρώπινου συνόλου. Της κυριαρχικής έννοιας της δημοκρατίας μέσα στις κοινωνίες.
Η πορεία του πολίτη προς τα εμπρός, προς ό,τι είναι δικαίωμά του και επιδίωξή του, έχει αναγκαία προϋπόθεση την απρόσκοπτη λειτουργία της δημοκρατίας. Και με τον ευρηματικό και ταυτόχρονα συνεπή τρόπο που η συγγραφέας μας αποκαλύπτει τα διαδραματιζόμενα, αντιλαμβανόμαστε ότι η πολιτική και οι πολιτικοί οφείλουν να υπηρετούν τον λαό μέσα από το ισόρροπο ζύγιασμα ιδεών και πρακτικών. Ώστε να του χαράζουν το δρόμο που τον ανυψώνει και δεν τον ταπεινώνει, αφήνοντας πίσω μια πικρή, δραματική και καταπτωτική πείρα.
Επιπλέον είναι κατόρθωμα, πραγματικά και όχι καθ' υπερβολήν το σημειώνουμε, ότι η έμπειρη και καταρτισμένη ιστορικός κα Παπαχρήστου, δίνει το μήνυμα, μέσα από την περιγραφή της πολιτικής ιστορίας τριών χρόνων, ότι έχουν χρέος πολιτικοί και πολίτες, να μην εφησυχάζουν, αλλά να κοιτάζουν μέσα τους και γύρω τους: Θα βλέπουν τότε ποιοι και πόσοι κίνδυνοι απειλούν τη δημοκρατία στον αληθινό της προσδιορισμό.
Και ότι η αίσθηση του αυταπόδεικτου δείχνει πόσο βαθιά έχει διαβρωθεί μέσα στη συνείδηση πολιτικών και πολιτών η αξία της δημοκρατίας, ώστε να μη γίνεται αισθητό ότι επιβάλλεται η περιφρούρησή της από την έξω επιβουλή και από τη μέσα.
Διπλό για μας το όφελος από το διάβασμα του συναρπαστικού βιβλίου της κας Παπαχρήστου, που σε παρασύρει, όταν ξεκινήσεις την ανάγνωσή του, να φτάσεις απνευστί μέχρι το τέλος του. Εφοδιαστήκαμε με χρήσιμες και καλά δομημένες πληροφορίες για την κρίσιμη πολιτικά περίοδο 1917-1920.
Αλλά και συλλογιστήκαμε ότι η δημοκρατία δεν είναι μια στατική έννοια, ένα καθεστώς, είναι μια δυναμική έννοια, που για να παραμείνει γόνιμη πρέπει αδιάκοπα να κατακτάται.
π. Ηλίας Μάκος
Σχόλια