Γράφει ο π. Ηλίας Μάκος
Με εσπερινό, όρθρο, θεία λειτουργία και λιτανεία τιμήθηκε το διήμερο Κυριακή 23 και Δευτέρα 24 Αυγούστου η μνήμη του πατρο Κοσμά στο ομώνυμο Μοναστήρι του Κολικόντασι Φίερι Αλβανίας, όπου βρίσκεται ο τάφος του, και το οποίο έχει ανακαινιστεί εξ' ολοκλήρου από τον αείμνηστο Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Αναστάσιο.
Στη Θεία Λειτουργία προεξήρχε ο Μητροπολίτης Απολλωνίας και Φίερι Νικόλαος και συνιερούργησαν ο Μητροπολίτης Βερατίου Άστιος και ο Επίσκοπος Αμαντίας Ιγνάτιος.
Τον θείο λόγο κήρυξε ο Επίσκοπος Αμαντίας Ιγνάτιος, ο οποίος αναφέρθηκε στο βίο και στο μαρτύριο του αγίου Κοσμά, τονίζοντας τον ενθουσιώδη πνευματικό αγώνα του για να ζει ο άνθρωπος ελεύθερος...
Προς το τέλος της Θείας λειτουργίας έγινε περιμετρικά του καθολικού της Μονής λιτανεία της εικόνας, και λειψάνων του Αγίου Κοσμά.
Όσοι συμμετείχαν στη λιτανεία δεν την ένιωσαν σαν μια αναπαράσταση με την έννοια της απλής ανάμνησης, που δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια λειτουργία της μνήμης, αλλά ως κάλεσμα να βιώσουν ψυχικά το γεγονός της θυσίας του πατρο Κοσμά και να αισθανθούν την παρουσία του.
Ρίγη θερμής πίστης διαπέρασαν όσους πιστούς βρέθηκαν, την παραμονή της εορτής του αγίου Κοσμά, στις όχθες του ποταμού Σέμαν, κοντά στο χωριό Μουγιάλι, όπου στις 24 Αυγούστου 1779 μαρτύρησε με απαγχονισμό ο άγιος Κοσμάς.
Εκεί μέσα στη φύση, μπροστά στον ξύλινο μεγαλόσταυρο, που ανύψωσε ο αείμνηστος Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος στις 24 Αυγούστου του 2025, τελέστηκε εσπερινός.
Τι ξεχωριστές, στ’ αλήθεια, στιγμές. Και τι διεργασίες έγιναν κατά τη διάρκεια του εσπερινού στις ψυχές των προσκυνητών, που κατέληξαν σε φωτεινές σκέψεις.
Το μαρτύριο του πατρο-Κοσμά επισφράγισε τον αγώνα του να διατηρήσει αλώβητο τον ατίμητο θησαυρό της Ορθοδοξίας.
Να σημειωθεί ότι το μοναστήρι του Αγίου Κοσμά στο Κολικόντασι το έχτισε ο Αλή πασάς και είναι ο πρώτος ναός, που χτίστηκε προς τιμή του.
Σεβόταν τόσο πολύ τον άγιο Κοσμά, από την εποχή που τον γνώρισε και προφήτεψε γι' αυτόν ότι "θα γίνεις μεγάλος άνθρωπος. Θα κυριεύσεις όλη την Αρβανιτιά. Θα υποτάξεις την Πάργα, το Σούλι, το Δέλβινο, το Γαρδίκι και αυτή την επαρχία του Κούρτ Πασά. Θα αφήσεις μεγάλο όνομα στην οικουμένη. Θυμήσου, όμως, σε όλη τη διάρκεια της εξουσίας σου να αγαπάς και να υπερασπίζεσαι του Χριστιανούς, αν θέλεις να μείνει η εξουσία στους διαδόχους σου. Και στην πόλη θα πας, με τα κόκκινα γένια ( δεν κατάλαβε ο Αλή την προφητεία ότι θα πήγαινε το κεφάλι του ματωμένο στην Πόλη).
Μάλιστα ο σεβασμός εξελίχθηκε σε θαυμασμό, καθώς έφτασε στο σημείο να πει ότι "φέρτε μου έναν Μουσουλμάνο σαν κι αυτόν τον Χριστιανό, και να του φιλήσω τα πόδια"!
Όταν έγινε πασάς των Ιωαννίνων, χρόνια αργότερα από το μαρτύριο του πατρο Κοσμά, και εισέβαλε νικητής στο Μπεράτι, ζήτησε να γίνει ανακομιδή των λειψάνων του αγίου.
Την κάρα του, την οποία αργύρωσε, επιχρύσωσε και τη στόλισε με διαμάντια, την ασπαζόταν συνεχώς, ενώ έφερε από το Κολικόντασι τα λείψανα του αγίου στα Γιάννινα και τα λιτάνευσε.
Μια συγκλονιστική εικόνα, που διέσωσαν ιστορικοί: Σχηματίστηκε πομπή προς το σεράι με καλόγερους, Χριστιανούς, Μουσουλμάνους καβαλάρηδες και χανούμισσες.
Μπροστά τη λειψανοθήκη γονάτισε ο Αλής, την ασπάστηκε και δάκρυα κύλησαν στα μάτια του.
Εμείς ακόμη και σήμερα δεν φαίνεται να έχουμε συνειδητοποιήσει όσο πρέπει την βαθύτερη ουσία και σημασία της ειρηνικής επανάστασης και της θυσίας του πατρο Κοσμά.
Μένουμε αναπαυμένοι σε μια χονδροειδή αντίληψη γύρω από το θέμα, ενώ μπροστά μας ανοίγεται η άβυσσος της θείας αγάπης και της θείας ελευθερίας, που υπήρξαν τα κίνητρα και της δράσης του της θυσίας του.
Και τα δύο αυτά, που κορυφώνονται και αποτυπώνονται στο Σταυρό και στην Ανάσταση του Χριστού, τα έβλεπε σαν μια νέα έξοδο των ανθρώπων από τη δουλεία της φθοράς και μια διάβαση σωτηριώδη μέσα από τα έλη κάθε είδους σκλαβιάς.
Σχόλια