Του π. Ηλία Μάκου
Οι πρώτες συναντήσεις μας ήταν στο χωριό του, στο Πολύδωρο, από την εποχή που ακόμη ήταν Νομαρχιακός Σύμβουλος και αντινομάρχης Ιωαννίνων κι εμείς φοιτητές ακόμη. Είτε στο πανηγύρι της Αγίας Κυριακής είτε στο καφενείο του χωριού, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, καθόμασταν, σχεδόν πάντα μαζί μας και ο αείμνηστος πατέρας του (ο οποίος καμάρωνε - και δικαιολογημένα - για τον γιό του), και εκτός από φαγητό, απολαμβάναμε και πλούσια πνευματική τροφή μέσα από τις συζητήσεις.
Και συνεχίστηκε αυτή η επικοινωνία κατά τη διάρκεια που ήταν δήμαρχος του δήμου Μολοσσών, όπου άφησε ένα έργο πρωτοποριακό και ουσιαστικό, αλλά και όταν ήταν βουλευτής Ιωαννίνων του ΠΑΣΟΚ (2004-2012) που αναδείκνυε με τόλμη και τα τοπικά και τα γενικότερα ζητήματα.
Πολλές φορές τον βρίσκαμε, πηγαίναμε εκεί τότε για δημοσιογραφικούς λόγους , στο Αργυρόκαστρο, στους Αγίους Σαράντα και σε διάφορα χωριά της Ελληνικής Μειονότητας, καθώς το ενδιαφέρον του για τον Βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό ήταν μεγάλο και η δημοφιλία του στους κύκλους των Βορειοηπειρωτών ήταν έντονη και ευρεία.
Η ενασχόλησή του με το πρόσωπο του αγίου Κοσμά του Αιτωλού, αλλά και με τα ανεξερεύνητα στοιχεία της δράσης του είχε ως αποτέλεσμα την κυκλοφορία του βιβλίου με τίτλο “ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ, ΤΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΚΑ. 1779-1961″. Γύρισε επί 4 χρόνια ολόκληρα τα Βαλκάνια ο κ. Παντούλας και κατέγραψε 186 διαφορετικές εικονογραφικές παραστάσεις του
ιερομάρτυρα από το θάνατό του το 1779 έως την αγιοκατάταξή του το 1961, παρουσιάζοντας το ποιος πραγματικά ήταν και το τι πραγματικά έκανε. Τον είχαμε συναντήσει στην Αλβανία, με τη φωτογραφική μηχανή στο χέρι, να φωτογραφίζει εικόνες του αγίου Κοσμά.
Ο Μιχάλης Παντούλας, με στηρίγματά του την πνευματική του καλλιέργεια και την ενάρετη καλλιτεχνία του, την καλλιέπειά του και την ορθόδοξη ευλάβειά του (ήταν πιστός ακέραια, μακριά από ψευδοευσεβισμούς), κατόρθωσε και ανέδειξε τον πατροΚοσμά ως μορφή υψηλής νοημοσύνης, υψηλής ευσέβειας, υψηλής ομολογίας, υψηλού θάρρους και παρρησίας.
Το βιβλίο του, κύκνειο άσμα του, «Πολυδώρου (Μαζιού) Εγκώμιον-Τόπος, μνήμες, νόστος», το οποίο εξέδωσε ο Δήμος Ζίτσας, καλογραμμένο και άρτια επιμελημένο και αριστοτεχνικά δομημένο και με γλαφυρότητα γραμμένο, ήταν η κατάθεση της ψυχής του, η κατάφαση της ανθρωπιάς του.
Οραματίστηκε το Κέντρο Υγείας στον Βουτσαρά, ως δήμαρχος Μολοσσών, και το έκανε πραγματικότητα και σήμερα εξυπηρετούνται από αυτό κάτοικοι χωριών των Ιωαννίνων και της Θεσπρωτίας.
Όλες οι ιδιότητές του χαρακτηρίζονταν και κυριαρχούνταν από το απαύγασμα της προσφοράς του, καθώς ήταν μια προσωπικότητα, που έτρεφε, και το αποδείκνυε στην πράξη, βαθιά και συνειδητοποιημένη αγάπη για τον τον τόπο και τους ανθρώπους του τόπου του.
Οι πράξεις του, καταστάλαγμα πείρας και σοφίας, ανέβλυζαν από το ζωντανό νερό που άρδευε την ψυχή του. Από κάθε συμπεριφορά του, από κάθε λόγο του ξεπεταγόταν το μήνυμα του ήθους και η διάθεση για μια αληθινή ζήση.
Με την ίδια την ζωή του, με τον τρόπο, δηλαδή, που ζούσε καυτηρίαζε τις πολυώνυμες κακίες, μαστίγωνε την αδικία, τη συκοφαντία, τη διαβολή, το ψέμα και όλες τις αντικοινωνικές εκδηλώσεις.
Στην ψυχή του αλησμόνητου Μιχάλη Παντούλα υπήρχε μια αδιάκοπη δόνηση, μια δόνηση προσφοράς. Και πάντοτε θαυμάζαμε σ' αυτόν, την αγωνιστικότητά του που δεν πήγαζε από έναν φανατισμό, αλλά ανάβλυζε από τη φωτισμένη καρδιά του που έβλεπε μακρύτερα.
Ο αλησμόνητος Μιχάλης Παντούλας αγωνιζόταν για μια μεγάλη ιδέα: Για την επιβίωση της Ανθρωπιάς στην κοινωνία.