Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ακολουθώντας την υδάτινη πορεία του ποταμού Καλαμά στη Θεσπρωτία (ΦΩΤΟ)

Ο  Καλαμάς είναι ο μεγαλύτερος (σε μήκος) ποταμός της Ηπείρου και ο έβδομος μεγαλύτερος της Ελλάδας. Από τις πηγές ως τις εκβολές τα νερά του  δίνουν ζωή σε χωριά δίπλα στο πέρασμά του.  Στο πέρασμα της Βροσίνας, μπορεί ο επισκέπτης να θαυμάσει από κοντά τον Καλαμά και τα βαθύσκιοτα πλατάνια του.  Στο φαράγγι του Καλαμά, κοντά στην Οσδίνα, απαντώνται πολλά είδη της πανίδας του ποταμού. Ψάρια, όπως η πέστροφα, το οξύρυγχο, το τυλινάρι, η ντάσκα, το στροσίδι, καραβίδες, πουλιά, όπως το όρνιο, ο ασπροπάρης, ο χρυσαετός, το κιρκινέζι, και ζώα, όπως το κουνάβι, η χελώνα, ο λύκος, η αλεπού, ο ασβός, η νυφίτσα, ο σκίουρος, το αγριογούρουνο, ο λαγός και άλλα. Στους βιότοπους του Δέλτα του Καλαμά, επιβιώνουν χιλιάδες πουλιά. Έχουν καταγραφεί 170 είδη και περισσότερα από το 1/3 είναι προστατευόμενα είδη. Η εξαιρετικά σπάνια λεπτομύτα, ο σφηκιάρης, ο πετρίτης, ο φιδαετός, ο στικταετός, ο χρυσαετός, ο σπιζαετός, ο βασιλαετός, ο κραυγαετός, το όρνιο είναι μερικά από τα είδη που συναντιούνται εκεί.  Σήμερα ο Καλαμάς, δίνει ζωή σε μια μεγάλη έκταση, ποτίζοντας καλλιέργειες και δημιουργώντας βιότοπους-πολύτιμα καταφύγια για τα άγρια ζώα και τα φυτά. Οι κοίτες του ποταμού είναι γεμάτες πλατάνια που παραχωρούν τη θέση τους στα αρμυρίκια, στις δενδρώδεις γαλατσίδες και στα αγριοκάλαμα.  Ακόμη και με τις παρούσες εισροές στον ποταμό (γεωργοκτηνοτροφικά απόβλητα, αστικά και ημιαστικά λύματα, απορρίψεις κ.α.), ο Καλαμάς διατηρεί σε μεγάλο βαθμό την ανανεωτική του ικανότητα, αποφεύγοντας την παρουσία ευτροφικών συνθηκών στο μεγαλύτερο τμήμα του. Σε μη ευνοϊκές όμως υδρολογικές συνθήκες (χαμηλή ταχύτητα ροής, υψηλές θερμοκρασίες) οι τάσεις ευτροφισμού εντείνονται, δημιουργώντας ποιοτική υποβάθμιση και ελάττωση της αισθητικής αξίας του οικοσυστήματος.
ΤΑ ΓΙΟΦΥΡΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΛΑΜΑ
Η περιοχή των Στενών Καλαμά έχει σημαντικά υπολείμματα βυζαντινής κληρονομιάς. Στους βυζαντινούς χρόνους ο Καλαμάς συνέχιζε να συγκεντρώνει τις ανθρώπινες οικιστικές δραστηριότητες (Σαγιάδα, Ηγουμενίτσα, Οσδίνα, Βροσίνα, Βελτσίστα, Οπάγια κ.λ.π.). Ένα μεγάλο δίκτυο δρόμων και μονοπατιών έκανε αναγκαία την ύπαρξη πολλών διαβάσεων σ’ όλο το μήκος του ποταμού. Στη Ρωμαϊκή εποχή από την περιοχή των εκβολών περνούσε ο μεγάλος δρόμος που ένωνε την Απολλωνία με τη Νικόπολη και υποθέτουμε την ύπαρξη μεγάλης γέφυρας δίπλα στη Μαστιλίτσα. Από τότε  το μεγάλο μήκος, αλλά κυρίως το βάθος του ποταμού έκανε απαγορευτική τη γεφύρωσή του στο νότιο τμήμα. Το μεγαλύτερο γεφύρι βρίσκεται σήμερα (γκρεμισμένο) στην περιοχή Νεράιδας (Μενίνας) του νομού Θεσπρωτίας και έφερε τέσσερα τουλάχιστον τόξα. Στην έξοδο του φαραγγιού κάτω από την Οσδίνα (περιοχή Μπολιάνας) βρίσκονται οι βάσεις του μεγαλύτερου ζευκτού γεφυριού του Καλαμά (με πέτρινες κολώνες και ξύλινο οδόστρωμα). Αντίστοιχο γεφύρι – σε μικρότερο μέγεθος – υπάρχει στη Λαγγάβιτσα δίπλα στη μονή της Αγίας Μαρίνας. Τα υπόλοιπα γεφύρια του Καλαμά, πολλά από τα οποία σώζονται ως σήμερα σε καλή κατάσταση είναι τα τοξωτά. Γκρεμισμένα μονότοξα και πολύτοξα γεφύρια, ίχνη πόλεων και ακροπόλεων μαρτυρούν ένα σφιχτό οικιστικό πλέγμα δίπλα στο ποτάμι, μέσα στους αιώνες, Γιτάνη, Φανωτή, Ράι, Οσδίνα. Το ποτάμι ήταν πλωτό τουλάχιστον μέχρι την αρχαία Γιτάνη που βρίσκεται κοντά στο Ράγιο στο σημείο που δέχεται τα νερά του Καλπακιώτικου. 
ΟΙ ΕΚΒΟΛΕΣ ΤΟΥ ΚΑΛΑΜΑ
Στους μέσους χρόνους, το αρχαίο όνομα  Θύαμις είχε ξεχαστεί και τη θέση του πήρε ο Καλαμάς, από τα καλάμια που φύτρωναν στις βαλτώδεις εκβολές του. Στο Δέλτα του ποταμού, ανάμεσα από Σαγιάδα, Ράγιο και Ηγουμενίτσα απλώνεται εύφορη γη σχηματισμένη από αιώνων προσχώσεις. Η περιοχή των εκβολών κατά την αρχαιότητα ήταν ένας τεράστιος βαλτότοπος, που κάλυπτε όλη την περιοχή από την Ηγουμενίτσα έως την Σαγιάδα. Ο Καλαμάς πρέπει να είχε 4 βασικές κοίτες. Εκεί έβοσκαν αναρίθμητα γουρούνια και άγρια άλογα. Τη δεκαετία του ‘60 γίνονται εκτεταμένα αποστραγγιστικά έργα και αλλαγή της κοίτης του Καλαμά βορειότερα για να σταματήσουν οι συχνές πλημμύρες. Η περιοχή έπαψε να βαλτώνει και το μεγάλο φράγμα του ποταμού κοντά στη Γιτάνη αρδεύει από την δεκαετία του ‘60, 25.000 στρέμματα, μεταβάλλοντας τον άλλοτε φτωχό και ξερικό κάμπο σε παράδεισο καλλιεργειών κυρίως εσπεριδοειδή και τριφύλλι.





Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ο "Τσάμης", ο Παραπόταμος Θεσπρωτίας, το ιταλικό τηλεοπτικό συνεργείο, η αστυνομία...

Δηλώνει "Τσάμης" ένας Αλβανός πολίτης.  Και... τόπο καταγωγής στο διαβατήριό του τον Παραπόταμο (παλαιά Βάρφανη) Θεσπρωτίας, που ήθελε να επισκεφτεί. Και παρά την απαγόρευση, τα κατάφερε με τη διαμεσολάβηση του ιταλικού καναλιού «Italia 1». Σύμφωνα με δημοσιεύματα του διεθνή τύπου, αλλά και ηλεκτρονικών μέσων στην Ελλάδα, έγιναν κάποια γυρίσματα, προβλήθηκαν στην Ιταλία και δόθηκε η δυνατότητα στην Αλβανία να αναμοχλευθεί η θλιβερή προπαγάνδα περί "Τσαμουριάς", ενός θέματος που δυναμιτίζει τις ελληνοαλβανικές σχέσεις, καθώς είναι ανύπαρκτο, από οποιαδήποτε άποψη να το δει κανείς. Όλα τα έχει κρίνει η ιστορία. Οι λεγόμενοι "Τσάμηδες" δεν ήταν Αλβανοί, αποτέλεσαν θρησκευτική (μουσουλμανική)  μειονότητα, κάποιοι από αυτούς εγκλημάτισαν στα χρόνια της Κατοχής εναντίον του χριστιανικού στοιχείου του τόπου σε συνεργασία με τους κατακτητές, καταδικάστηκαν από ειδικό δικαστήριο, δημεύθηκαν οι περιουσίες, που τους είχαν παραχωρηθεί, και κατέφυγαν οικειοθελώς, αφού…

Προγονικές μνήμες ξαναζωντάνεψε ο Θεσπρωτός Σ. Δημητρίου με την παρουσίαση του "Μείναμε εμείς..." σε Αθήνα, Κόρινθο και Πάτρα (ΦΩΤΟ)

Τη μνήμη των προγόνων του λαλεί μέσα από το βιβλίο του "Μείναμε εμείς" ο Θεσπρωτός Σωτήρης Λ. Δημητρίου, το οποίο, μετά την παρουσίαση, πριν καιρό, στην Ηγουμενίτσα, παρουσιάστηκε και στη Φυλή Αττικής,  στην Κόρινθο και στην Πάτρα. Μέσα από τις σελίδες του ιστορικού μυθιστορήματος ανατέλλει  ο σεβασμός για τον άνθρωπο. Πάνω από τη βία και το μίσος, προβάλλει, μέσα από παραδόσεις και ήθη, μια συνθήκη με το όραμα. Ένα μυστικό ποτάμι ζωής φέρνει από περασμένα, όχι όμως ξεχασμένα χρόνια, την ελευθερία στο πνεύμα του ανθρώπου. Πίστη στη μνήμη και στο όραμα είναι το αποκορύφωμα του βιβλίου, αυτές τις άσβηστες, τις αήττητες πηγές, πηγές, που δεν έχουν γραμμένους νόμους, αλλά κρατάνε την ψυχή πάνω από τη λήθη, μακριά από το ψεύδος. Η περιγραφή κυλάει χωρίς υπολογισμό, χωρίς υστερόβουλη σκέψη. Δεν χάνει ποτέ την αφετηρία, που την οδηγεί. 
ΣΤΗ ΦΥΛΗ
Στην εκδήλωση χαιρετισμούς απηύθυναν ο αντιδήμαρχος Φυλής Σπύρος Μπρέμπος, ο αντιπεριφερειάρχης Αν. Αττικής Πέτρος Φιλίππου, ο πρόεδρος της …

Ποἰημα-μήνυμα της εκπαιδευτικού Βασιλικής Παππά...

( Σ. Σ.: H εκπαιδευτικός Βασιλική Παππά,  υπεύθυνη του Κέντρου Συμβουλευτικής και Προσανατολισμού της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Θεσπρωτίας, έγραψε ένα μηνυματικό ποίημα, αφιερωμένο στον παππού της. Επέστρεψε στο παρελθόν, κοιτάζοντας προς το μέλλον, ανέπνευσε την αύρα, το φίλιο φως, τα αρώματα και τη λιτότητα των δύο αυτών προσώπων και απευθύνει σάλπισμα πνευστῶν, που ακούγεται ως ήχος παλμικός, υψώνοντας σαν πίδακες λέξεις με σημασία απροσμέτρητη. Με μια σφύζουσα ποιητική διατύπωση αφήνει να ξεχυθεί ένα μεγάλο συναίσθημα γιομάτο, υπερπλήρες, χωρίς κενά και δίχως απουσία, φανερό, τηλαυγές, ένα μεγάλο συναίσθημα της υπάρξεως, ένα μεγάλο συναίσθημα της ζωής.  *** Πετάνε οι δράκοι των παραμυθιών παππού; Ώρα να κάνουμε ταμείο..ώρα της μνήμης. Τα παραμύθια του παππού, έρχονται και ξανάρχονται ξεθωριασμένα..αλλά πολύ συχνά. Ιστορίες ενός χαμένου Παραδείσου και μιας αληθινής ζωής που έφυγε ανεπιστρεπτί.. Πού πήγε άραγε αυτή η ζωή; Έμεινε εκεί στο παρελθόν ή μετατέθηκε στο μέλλον; Το καλοκαίρι…

Βλάχοι της Αλβανίας: "Δεν είμαστε ξεχωριστή εθνική μειονότητα, είμαστε Έλληνες"...

Οι Βλάχοι της Αλβανίας, σύμφωνα με το νέο νόμο περί μειονοτήτων στη γειτονική χώρα, περιλαμβάνονται στις οκτώ αναγνωρισμένες μειονότητες, δηλαδή την Ελληνική, τη Σλαβομακεδονική, τη Βλάχικη (Vllahe/Arumune), τους Ρομά, τους Αιγυπτίους, τους Μαυροβούνιους, τους Σέρβους, τους Βόσνιους και τους Βουλγάρους. Ο πρόεδρος της Ένωσης Βλάχων Θανάσης Πότσης, εκτός των άλλων, αναφέρει ότι οι Βλάχοι στα Βαλκάνια έχουν ελληνική και ιλλυρικη καταγωγή, δεν αποτελούν ξεχωριστό έθνος και ζητούν να αναφέρονται ως γλωσσική μειονότητα και όχι ως εθνική. Μεταξύ άλλων τονίζει ότι με βάση τη σύνθεση του πληθυσμού στην Αλβανία, από εθνικής και πολιτιστικό-γλωσσικής οπτικής γωνίας, στη χώρα μας ιστορικά διακρίνονταν δύο κατηγορίες ομάδων, από τις οποίες , η πρώτη ομάδα απαρτίζεται από τις εθνικές μειονότητες,οι οποίες πράγματι, χαρακτηρίζονται από έναν αριθμό εθνικών γνωρισμάτων, που τις διακρίνουν από το υπόλοιπο μέρος του πληθυσμού, ενώ στη δεύτερη ομάδα μετέχουν οι διάφορες πολιτιστικό-γλωσσικές κοινότητες,…

Η Θεσπρωτή ηθοποιός Βάνα Μπάρμπα καθήλωσε το κοινό στην Ηγουμενίτσα με την ερμηνεία της...

Μέσα από  ποιητικό λόγο,  που εξέφραζε τα γνήσια και αυθεντικά βιώματά της και τα οποία ξετυλίχτηκαν πάνω στη σκηνή  ως φλογερό συναίσθημα, ως πόθος και πάθος για την πατρώα γη,   η Θεσπρωτή ηθοποιός (από το Ασπροκλήσι Φιλιατών) Βάνα Μπάρμπα, καθήλωσε το θεσπρωτικό κοινό στη μουσικοχορευτική παράσταση «ΗΠΕΙΡΟΣ… ΜΑΝΑ ΗΠΕΙΡΟΣ ‘‘Ευχαριστώμεν… Ηπειρώτες ευεργέτες’’», που ανέβηκε στην κατάμεστη αίθουσα του θεάτρου "Εστία" Ηγουμενίτσας την Δευτέρα16 Οκτωβρίου. Ένιωσαν οι θεατές τον παλμό της ηθοποιού, αφού λειτουργούσε δημουργικά πάνω στη σκηνή με το ψυχικό της πεδίο. Συμπρωταγωνιστικό ρόλο είχε ο κλαρινίστας Πέτρο Λούκας, καθώς και ο τραγουδιστής Αντώνης Κυρίστσης. Μαζί τους ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτικά σύνολα και το πολυφωνικό "Ήνορο". Αυτό τον... ύμνο καρδιάς για την Ήπειρο συνέγραψε και σκηνοθέτησε ο Θάνος Ζήκας. Ξεδιπλώθηκε στην παράσταση, μέσα από θεατρικά και μουσικά και χορευτικά δρώμαενα η εσωτερική ζωή των Ηπειρωτών. Η δύσκολη πορεία, με τον καημό της ξενητειά…

Το κρασί οινοποιείου στη Θεσπρωτία, που έφτιαξε οδοντίατρος, έχει διακριθεί διεθνώς!

Το κρασί οινοποιείου στη Θεσπρωτία, που έφτιαξε οδοντίατρος, έχει διακριθεί διεθνώς! Πρόκειται για το κρασί του οινοποιείου "Γιτάνη", που ίδρυσε στη Δάφνη Φιλιατών ο οδοντίατρος Σπύρος Μαρκατσέλης και είναι οικογενειακή επιχείρηση.  Με επιμέλεια και τεχνογνωσία, παράγεται σε περιορισμένο αριθμό από καλλιέργεια ποικιλιών αμπέλου ανώτερης ποιότητας, σε μια ορεινή περιοχή, με τις καλύτερες συνθήκες και εμφιαλώνεται  το κρασί "Μαρκατσέλη". Τα κρασιά του οινοποιείου "Γιτάνη", το κόκκινο και το λευκό, είναι πολυποικιλιακά, και σε όσους τα δοκιμάζουν αφήνουν, από την πρώτη στιγμή την καλύτερη εντύπωση. Ο Σπύρος Μαρκατσέλης, αν και οδοντίατρος, ασχολήθηκε με την παραγωγή κρασιού, καθώς η φύση τον... τράβηξε κοντά της και δικαιώθηκε απόλυτα ως προς το αποτέλεσμα. Αλλά ταυτόχρονα δείχνει και το δρόμο, σε περίοδο οικονομικής κρίσης, ότι μέσα μέσα από τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, είτε στον πρωτογενή τομέα είτε σε άλλη δραστηριότητα, μπορούν να οικοδομηθούν συνθ…