Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Το αλώνισμα στη Θεσπρωτία του παλαιού καιρού...

Μια γεωργική δραστηριότητα στη Θεσπρωτία, το αλώνισμα, έχει σβήσει εντελώς. Σε ελάχιστα χωριά αναβιώνει όχι σαν εργασία τώρα πια, αλλά σαν έθιμο. Για να θυμούνται οι μεγαλύτεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι.  Ο θερισμός ήταν σωστό πανηγύρι. Άρχιζε στις αρχές του Ιούνη και τελείωνε μέσα Ιουλίου.  Στο θέρο συμμετείχαν όλα τα μέλη της οικογένειας. Ακόμα και τα μικρά παιδιά, τα οποία κουβαλούσαν νερό, εργαλεία κά.  Μάλιστα οι γυναίκες που είχαν μωρά  τα  φορτώνονταν στην πλάτη τους και θέριζαν.  Το μεσημέρι σταματούσαν για φαγητό  στη σκιά κάποιου δέντρου. Αν δεν υπήρχε δέντρο, τότε φρόντιζαν να φτιάξουν ένα πρόχειρο κιόσκι με ξύλα και κλαδιά. Το φαγητό τους ήταν πρόχειρο. Ψωμί, όσπρια, ελιές, ψάρι παστό, σκορδαλιά και ξυδοπαπάρα, την οποία έφτιαχναν με νερό, ξύδι , αλάτι και ψωμί. Μετά το μεσημέρι ξεκινούσαν και πάλι το θερισμό μέχρι αργά το απόγευμα. Για να τελειώνουν γρήγορα, η μία οικογένεια βοηθούσε την άλλη.                    Απλώνονταν πάνω στο πέτρινο αλώνι τα δεμάτια, κόβονταν τα δεματικά και σκορπίζονταν τα χερόβολα σε όλο το χώρο του αλωνιού. Στο κέντρο του βρίσκονταν ο στιχερός , που ήταν ένα χοντρό και γερό ξύλο, συνήθως από πουρνάρι, μπηγμένο στο χώμα και στερεωμένο καλά. Πάνω του δένονταν η τριχιά, που κρατούσε τα ζώα, όταν γυρνούσαν πάνω στο αλώνι. Συνήθως χρησιμοποιούνταν άλογα ή μουλάρια. Δένονταν μεταξύ τους με λαιμαριές φτιαγμένες με τριχιά και όλα μαζί δένονταν με το σκοινί του στιχερού. Ο αγωγιάτης, έτσι λεγόταν αυτός που ακολουθεί τα ζώα στο αλώνι, κρατούσε μια βίτσα στα χέρια, την χτυπούσε στον αέρα για να τα φοβίζει  και να τρέχουν. Τα ζώα κινούνταν και προς τις δυο κατευθύνσεις. Το σκοινί του στιχερού μαζεύονταν πάνω του, ενώ τα ζώα έτρεχαν και έτσι πατούσαν τα χερόβολα σε όλο το αλώνι απ' έξω προς τα μέσα. Ύστερα  ο αγωγιάτης τα άλλζε τα ζώα..Το ζώο που ήταν απέξω έρχεται μέσα και έτσι  το σκοινί απλώνει. Κατά τη διάρκεια του αλωνισμού γίνονταν το "γύρισμα". Με τα δικράνια άνοιγαν το αλώνι. Έκαναν δηλαδή αυλάκια, κατά κάποιον τρόπο στο αλώνι για να ανεβάσουν τα χερόβολα, που δεν έχουν πατηθεί από τα ζώα και δεν εἰχε βγει ο καρπός, για να αλωνιστούν. Το αλώνισμα συνεχίζονταν μέχρις ότου τα χερόβολα γίνουν άχυρο και φυσικά έβγαινει ο καρπός από τα στάχυα. Ύστερα ακολουθούσε το μάζεμα. Η συγκέντρωση του αλωνιού στο στιχερό σε σωρό. Μετά το μεσημέρι έπαιρνε σειρά το λίγνισμα. Ο αέρας που φυσούσε βοηθούσε σ' αυτή τη δουλειά. Με τα δικράνια πετούσαν ψηλά το άχυρο για να διαχωριστεί από τον καρπό. Ο αέρας το μετέφερε στην άκρη του αλωνιού. Χρησιμοποιούσαν τα ξύλινα φτυάρια και φυσικά το δριμόνι (μεγάλο κόσκινο) για το κοσκίνισμα του καρπού. Ο καρπός λιαζόταν και αποθηκεύονταν στα κασόνια ή στα ματαράτσια (μεγάλα υφαντά σακιά). Το άχυρο μεταφέρονταν στα καλύβια με τις λιοπάνες ή τα χαράρια για να χρησιμεύσει σαν τροφή στα ζώα τους χειμερινούς μήνες. Έτσι ολοκληρώνονταν η επίπονη εργασία του αλωνισμού. Τη δεκαετία του ‘70 έκανε την εμφάνισή της στη Θεπρωτία μία αλωνιστική μηχανή, η πατόζα, όπως  την αποκαλούσαν, η οποία δεν ήταν αυτοκινούμενη, αλλά σταθερή σε ένα σημείο. Οι γεωργοί μετέφεραν  τα δεμάτια εκεί, που ήταν και η μηχανή, η οποία αλώνιζε. Έριχναν  τα δεμάτια μέσα στη μηχανή και από ένα σημείο έβγαινε το σιτάρι και από ένα άλλο το άχυρο. Αυτό ξεκούρασε αρκετά τους γεωργούς, αλλά η μεταφορά των δεματιών από τα χωράφια δεν ήταν μόνο κουραστική αλλά έπρεπε να έχουν και πολλά μουλάρια. Λίγα χρόνια αργότερα ήρθε η πρώτη αυτοκινούμενη θεριζοαλωνιστική μηχανή, η οποία θέριζε και αλώνιζε. Οι σημερινές μηχανές παρέχουν πολλές ευκολίες στους γεωργούς.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ: Η μάχη της Μενίνας μέσα από το ημερολόγιο ενός φοιτητή αντάρτη του Ιερού Λόχου, του Δημήτρη Σούτζου...

Αποκαλυπτικά στοιχεία για τη μάχη της Μενίνας, δίνει ένας φοιτητής τότε, αντάρτης στον Ιερό Λόχο, ο Δημήτρης Σούτζος, μέσα από ημερολογιακές καταγραφές. Είναι τα πιο αδιάψευστα στοιχεία, για το τι πραγματικά έγινε τη εποχή εκείνη. Αναφέρει μεταξύ άλλων όσον αφορά στη δυσκολία και στη σημασία της μάχης: "Το σμίξιμο του Γιαννιώτικου δρόμου με το δρόμο της Παραμυθιάς, γίνεται στη Μενίνα. Εκεί, σ' αυτά τα γκρίζα βράχια, έξω από το Νεοχώρι, βρίσκεται κουρνιασμένος ο Ιερός Λόχος των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών του Ζέρβα. Αποτελείται από φοιτητάς και σπουδαστάς... Εκεί κάτω στον στρατηγικό οδικό κόμβο της Μενίνας, βρίσκεται οχυρωμένο και ισχυρά οργανωμένο ένα τάγμα επίλεκτων Γερμανών πολεμιστών, ενισχυμένο από καμιά διακοσαριά Τουρκαλβανούς. Οι στρατιώτες του Χίτλερ, είχαν μεταβάλει τη Μενίνα σε φρούριο. Με πολυβολεία, με πυροβολεία, ολομοβολεία και χαρακώματα. Σ' όλα τα σπίτια του χωριού έχουν χτίσει πόρτες και παράθυρα και τάχουν μεταβάλει σε οχυρά. Έχουν ανοίξει παντού ορ…

Το έργο 6 συγγραφέων από τα χωριά της Μουργκάνας παρουσιάστηκε στην Πόβλα

Στο πλαίσιο της 2ης γιορτής Πολιτισμού Μάνα Μουργκάνα, παρουσιάστηκε το έργο έξι συγγραφέων  με καταγωγή από τα χωριά της περιοχής. Στην πλατεία Πόβλας (Αμπελώνας), με συντονίστρια την Ευγενία Ζκέρη, ακούστηκαν αποσπάσματα από βιβλία των λογοτεχνών, που με αυτό τον τρόπο τιμήθηκαν από τους συντοπίτες τους. Οι συγγραφείς, που παρουσιάστηκαν, στη σεμνή εκδήλωση, της οποίας την οργάνωση και την επιμέλεια είχαν οι Ζωή Ντρούκα και ο Πάνος Ανυφαντής, είναι: Γιάννης Βέλλης, Κώστας Λένης, Σταύρος Λέτσας, Φάνης Μούλιος, Κώστας Ραπτόπουλος, Κώστας Τσαντίνης. Στόχος ήταν μέσα από τις καταγραφές τους  να κατανοηθεί ο τρόπος της ζωής τα παλαιότερα, αλλά και τα νεότερα χρόνια, στον τόπο,  και να γεφυρωθεί το χθες που διάβηκε, με το σήμερα που μοιάζει μετέωρο, ώστε να διασφαλιστεί η πορεία στο αύριο.

52χρονη Ολλανδέζα, που ζει στην Αυστραλία, βαπτίστηκε Ορθόδοξη στις πηγές Λαγκάβιτσας Θεσπρωτίας!

Όταν ο άνθρωπος αποφασίσει να αλλάξει ζωή, δεν υπολογίζει ούτε ηλικία, ούτε αποστάσεις, ούτε τις κοινωνικές παραμέτρους. Παρά μόνο ζει ευτυχισμένος και αγωνιζόμενος στη νέα ελπιδοφόρα πραγματικότητά του.  Αυτό συνέβηκε με την 52χρονη Ολλανδέζα Άννα Γκάζενταμ, που ζει από παιδάκι στην Αυστραλία, η οποία ήρθε στη Θεσπρωτία αποκλειστικά και μόνο για να βαπτιστεί Ορθόδοξη στις πηγές της Λαγκάβιστας Θεσπρωτίας (κοντά στη Λίστα Φιλιατών), που μπορεί να είναι κρύα τα νερά τους, αλλά δεν πάγωσαν τη ζεστή καρδιά της νεοφώτιστης. Παρόντες ο βαπτισμένος από ιερέα της Ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας  σύζυγός της Τζον Σάλιβα και τα τρία παιδία της, που πόθος της είναι κάποια στιγμή να επιλέξουν το δρόμο το δικό της ως προς την πνευματική τους αναγέννηση. Πως διάλεξε το συγκεκριμένο σημείο; Επηρεσμένη από το βιβλίο του Νίκου Γκατζογιάννη "Ελένη", θέλησε το μεγάλο βήμα από την παλαιά στην καινούργια   ζωή της να γίνει στην περιοχή, όπου εκτυλίσσονται τα διαδραματιζόμενα στο βιβλίο.…

Ατζέντα των θεσπρωτικών πανηγυριών του Δεκαπενταυγούστου. Μεγάλη, η ολιγοήμερη επιστροφή αποδήμων...

Κορυφώθηκε η άφιξη αποδήμων και επισκεπτών στα χωριά της Θεσπρωτίας, που έχουν… ζωηρέψει. Μεγάλη είναι η ολιγοήμερη επιστροφή αποδήμων. Οι οικονομικές δυσκολίες συνέτειναν στο να επιλεγεί το χωριό ως σημείο διακοπών. Εξάλλου, τα πανηγύρια, που οργανώνται (στο τέλος του ρεπορτάζ η σχετική ατζέντα), δημιουργούν μια γιορτινή, χαρούμενη ατμόσφαιρα που έχουν τόσο ανάγκη σήμερα οι περισσότεροι.  Έτσι λοιπόν σε κάθε χωριό, ακόμη και στο πιο απομακρυσμένο, δεν λείπει το παραδοσιακό πανηγύρι ή το χωριανικό τραπέζι, ενώ όλο και περισσότερες δράσεις πραγματοποιούνται αναβιώνοντας τοπικές παραδόσεις.  Βέβαια γιορτάζοντας την μεγαλύτερη θρησκευτική γιορτή του καλοκαιριού, την… τιμητική τους έχουν οι εκκλησίες και τα ξωκλήσια, τα αφιερωμένα στην Παναγιά μας. Δεν είναι τυχαίο, που κάθε φορά, όταν μας συμβαίνει κάτι κακό λέμε «Παναγιά μου». Ή έστω προληπτικά, για να μην συμβεί, σαν να ξορκίζειζουμε το κακό, πάλι «Παναγιά μου» θα φωνάξεις, θα σκεφτείς, θα μουρμουρίσεις! Η Παναγία είναι δίπλα μας,  πάμ…

Να αξιοποιηθεί τοπικά ο Θεσπρωτός αντιστράτηγος ε.α Βασίλειος Τζίγκος...

Σε μια εποχή, που άνθρωποι με το ήθος και την ανωτερότητα του Θεσπρωτού αντιστρατήγου ε. α. Βασιλείου Τζίγκου, σπανίζουν, αποτελεί μονόδρομος, τώρα, που συνταξιοδοτήθηκε από την υπηρεσία, να αξιοποιηθεί τοπικά. Δεν ξέρουμε αν το θέλει ο ίδιος, αλλά είναι απαραίτητη η προσφορά του στο νομό Θεσπρωτίας. Πρόκειται για άνδρα ευσυνείδητο, ακάματο και κυρίως με ακέραιο χαρακτήρα. Τέτοια αναστήματα, με ανιδιοτέλεια και ευγένεια, είναι ωφέλιμο να ωθούνται σε κοινωνική δράση, από οποιοδήποτε μετερίζι, μάλιστα σε μια εποχή, που συστηματικά παραγκωνίζονται οι άξιοι. Ουδέποτε, κατά την πολύχρονη επιτυχημένη, κατά κοινή ομολογία, θητεία του στην αστυνομία, όπου έφτασε μέχρι τα ύπατα αξιώματα, επεδίωξε να αναδειχθεί, αλλά αντίθετα παρέμεινε "διαμάντι" στην αφάνεια. Προσηλώθηκε στην ανθρωπιά και εναντιώθηκε στην απανθρωπιά, γι' αυτό η μεγάλη πλειψηφία, για να μη γράψουμε το σύνολο των συμπατριωτών του, τον έχει σε μεγάλη εκτίμηση. 

Έφυγε μια πραγματική αρχόντισσα, η Ζιούρεν Έλλεν Πιτούλη...

Αρχόντισσα σε όλα της. Στη συμπεριφορά, στην εμφάνιση, στην ψυχή προπαντός. Έτσι αρχοντικά, όπως έζησε, έτσι αρχοντικά και έφυγε σε ηλικία 88 ετών. Με την αξιοπρέπεια, που ταιριάζει σε μια αληθινή αρχόντισσα. Η Ζιούρεν Έλλεν Πιτούλη, το γένος  Σόντερστρομ, μια ευγενική σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής της φυσιογνωμία, υπήρξε σύζυγος του αλησμόνητου Ηγουμενιτσιώτη γιατρού Γεράσιμου Πιτούλη και απέκτησαν μαζί δύο παιδιά, το Θωμά (αντιπεριφερειάρχη Θεσπρωτίας) και την Γκρέτα. Στάθηκε δίπλα στο σύζυγό της, προσφέροντας με ευαισθησία τη συνδρομή της, την πολύτιμη συμβολή της στην κοινωνική του δράση. Ακλόνητη κοντά και στα παιδιά της και στα εγγόνια της. Μια γυναίκα, μια σύζυγος, μια μάνα και μια γιαγιά με περγαμηνές, με χαρίσματα, μα προπαντός με συναισθήματα και αγωνιστική διάθεση απέναντι στη ζωή. Στολίδι ατόφιο, αφού ήταν στολισμένη η καρδιά της με αρετές, τις οποίες, μετά την κοίμησή της, όχι μόνο θα αναζητούμε, αλλά και θα κάνουν πολύ αισθητή την απουσία της. Και ταυτόχρονα πολύ αισθητ…