Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Μόνο στο μάθημα ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού, γίνεται αναφορά στον ηρωικό αγώνα των Σουλιωτών

Στα σχολεία, μόνο στο μάθημα ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού, γίνεται μια γενική αναφορά στον ηρωικό αγώνα των Σουλιωτών. Φτάνει αυτό; Όχι. Γιατί αυτός ο τόπος, αυτή η θυσία, αυτοί οι ήρωες, αυτοί οι νεκροί είναι του έθνους αγλάισμα, των πανελλήνων καύχημα και όλων μας το σεπτό και ακριβό προσκύνημα. Όμως το Σούλι αξίζει μια ευρύτερη προβολή, ώστε να βιωθεί και να αξιοποιηθεί αυτό το μέγα επικό κεφάλαιο, το οριακό στην ιστορική μοίρα του έθνους, για τον πατρωτικό φρονηματισμό κυρίως των νέων, που κατά τον Κοραή, αποτελούν το άνθος της φυλής. Εδικότερα αναφέρεται εκεί: "Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου ►► ΕΝΟΤΗΤΑ B. Κεφάλαιο 10. Οι αγώνες των Σουλιωτών. Οι ανυπότακτοι Σουλιώτες πρωταγωνίστησαν σε πολλές επαναστατικές ενέργειες εναντίον των Τούρκων. Πολλοί και γνωστοί είναι οι αγώνες τους εναντίον του Αλή Πασά των Ιωαννίνων.Οι κάτοικοι του Σουλίου ήταν βοσκοί που μιλούσαν ελληνικά και αρβανίτικα. Συχνά έκαναν επιδρομές στα χωριά του κάμπου, για να εξασφαλίσουν ζώα και γεννήματα. Οι δύσκολες συνθήκες ζωής των Σουλιωτών, η πολύχρονη ενασχόλησή τους με τα όπλα, η άριστη γνώση του εδάφους, το ομαδικό πνεύμα και κυρίως η εξαιρετική τους τόλμη, τους είχαν μεταμορφώσει σε ικανότατους πολεμιστές. Οι Σουλιώτες συνήθιζαν να πολεμούν οχυρωμένοι πίσω από φυσικά εμπόδια. Δρούσαν ακόμη και τη νύχτα, ενώ δεν δίσταζαν να επιτεθούν με τα σπαθιά τους σε μεγαλύτερο αριθμό αντιπάλων, αιφνιδιάζοντάς τους.
Μάταια οι Τούρκοι προσπαθούσαν να υποτάξουν τους Σουλιώτες. Το Σούλι, απέχοντας 20 χιλιόμετρα από τη θάλασσα, μπορούσε να προμηθεύεται χρήματα, όπλα και πυρομαχικά, τα οποία έστελναν από τα Επτάνησα οι ξένες δυνάμεις κάθε φορά που συγκρούονταν με την Υψηλή Πύλη.
Περισσότερο αποτελεσματικός, ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων πέτυχε με διάφορους τρόπους να διώξει από το Σούλι ορισμένους από τους αρχηγούς, αδυνατίζοντας έτσι την άμυνά του. Τελικά οι Τούρκοι κατάφεραν να κατακτήσουν το Σούλι το 1803, μετά από πολλές προσπάθειες. Κατέλαβαν τον οχυρό λόφο Κούγκι, όμως ο καλόγερος Σαμουήλ, που τον κρατούσε ελεύθερο ως την τελευταία στιγμή, ανατινάχθηκε μαζί τους. Τότε κάποιοι Σουλιώτες έσπασαν τον κλοιό των Τούρκων με έφοδο και πέρασαν τελικά στην Κέρκυρα, ενώ οι υπόλοιποι συνθηκολόγησαν, αφού τους υποσχέθηκαν ότι θα εγκαταλείψουν με ασφάλεια το Σούλι και θα καταφύγουν με τα όπλα τους στην Πρέβεζα. Οι Σουλιώτες στα Επτάνησα υπηρέτησαν αρχικά τους Ρώσους και στη συνέχεια τους Γάλλους κυρίαρχους. Το 1820, λίγο πριν τη Μεγάλη Επανάσταση, κλήθηκαν από τους Τούρκους να κατοικήσουν μόνιμα στο Σούλι, με τον όρο να βοηθήσουν το Σουλτάνο να εξοντώσει τον Αλή Πασά, με τον οποίο βρισκόταν σε πόλεμο. Οι Σουλιώτες συμφώνησαν και επέστρεψαν στα χωριά τους, αποκρούοντας με επιτυχία τους στρατιώτες του Αλή Πασά που έρχονταν εναντίον τους. Το 1822, όμως, έμειναν αβοήθητοι. Καταπονημένοι, εγκατέλειψαν οριστικά το Σούλι και διασκορπίσθηκαν στη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο. Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Επανάστασης του 1821 πολλοί Σουλιώτες ανέπτυξαν σημαντική δράση ως οπλαρχηγοί, έχοντας τη φήμη των γενναίων και αδάμαστων πολεμιστών του έθνους.
Γλωσσάρι
Γεννήματα: Τα δημητριακά.
Υψηλή Πύλη: Η Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Συνθηκολογώ: Υπογράφω συμφωνία συνήθως μετά από πόλεμο.  

  Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου
►► ΕΝΟΤΗΤΑ B
Οι πηγές αφηγούνται...
1. Επιστολή των κατοίκων του Σουλίου στον Αλή Πασά (απόδοση στα νέα ελληνικά)
Βεζύρ Αλή Πασά σε χαιρετούμεν.
Η πατρίς μας είναι απείρως γλυκυτέρα και από τα πουγκεία* σου, και από τους ευτυχείς τόπους, τους οποίους υπόσχεσαι να μας δώσεις. Όθεν* ματαίως κοπιάζεις, επειδή η ελευθερία μας δεν πωλείται, ούτ' αγοράζεται σχεδόν με όλους τους θησαυρούς της γης, παρά με το αίμα και θάνατον έως του τελευταίου Σουλιώτου. (Όλοι οι Σουλιώτες μικροί και μεγάλοι)».
Χριστόφορου Περραιβού, Ιστορία Σύντομος του Σουλίου και Πάργας, τόμ. 1, Παρίσι 1803, σ. 54.
* πουγκεία = χρηματικά ποσά
* όθεν = γι' αυτό

2. Οι άγραφοι νόμοι των Σουλιωτών
«Τα έθιμα και οι θεσμοί των Σουλιωτών υποχρέωναν κάθε πατριώτη να είναι ευσπλαχνικός προς τους ομογενείς και τους ομοθρήσκους του και σε κάθε περίπτωση να τους βοηθά. Να είναι επίσης πιστός στη θρησκεία του και άσπονδος εχθρός της οθωμανικής τυραννίας. Όποιος ήταν δειλός στον πόλεμο, όλοι τον περιφρονούσαν. Επίσης κατέκριναν όποιον είχε πληγωθεί στην πλάτη, γι' αυτό και οι ηλικιωμένοι που ήταν γονείς γενναίων ανδρών συνήθιζαν να περηφανεύονται στις συναναστροφές τους και να λένε: "Ευχαριστώ το Θεό γιατί τα παιδιά μου σκοτώθηκαν η τραυματίσθηκαν στη μάχη και κανένας δεν χτυπήθηκε από πίσω". Αυτά πίστευαν για τη γενναιότητα και τη δειλία και γι' αυτό οι Σουλιώτες ποτέ δεν έδειχναν τα νώτα τους στους εχθρούς, αλλά έπρεπε ή να νικήσουν ή να σκοτωθούν ένδοξα».
Λάμπρου Κουτσονίκα, Γενική Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, τόμ. 1, Αθήνα 1863, σσ. 24-25.
(Απόδοση στα νέα ελληνικά)
 Ματιά στο παρελθόν
Επαφές των Σουλιωτών με τους Ρώσους
Οι Σουλιώτες βρίσκονταν για καιρό σε επαφή με τους Ρώσους, με σκοπό να οργανώσουν από κοινού επανάσταση εναντίον των Οθωμανών Τούρκων. Τον Απρίλιο του 1790 μια αντιπροσωπεία από τους Σουλιώτες έγινε δεκτή από την Αυτοκράτειρα της Ρωσίας Αικατερίνη και ζήτησε τη βοήθειά της για να απελευθερωθούν, όπως έλεγαν, οι απόγονοι «των αρχαίων Αθηναίων και Λακεδαιμονίων». Η τσαρίνα υποσχέθηκε να προσφέρει τη βοήθειά της, ωστόσο οι υποσχέσεις της δεν πραγματοποιήθηκαν στο βαθμό που οι Έλληνες περίμεναν.
Η Αικατερίνη Β', Πετρούπολη, Πινακοθήκη Πέτερκοφ

Ο Αλή Πασάς
των Ιωαννίνων


✓ Οι Έλληνες κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821)  

Ερωτήματα
• Για ποιους λόγους οι Σουλιώτες ήταν γνωστοί ως ικανότατοι πολεμιστές;
• Ποιο ήταν το υπέρτατο αγαθό για τους Σουλιώτες με βάση τα κείμενα των πηγών;  

  Ιστορία του νεότερου και σύγχρονου κόσμου
►► ΕΝΟΤΗΤΑ B
ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ
Οι Έλληνες κάτω από την οθωμανική και τη λατινική κυριαρχία (1453-1821)
ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ
Η κατάκτηση των ιστορικών ελληνικών χωρών από τους Λατίνους και τους Οθωμανούς Τούρκους είχε δραματικές συνέπειες στη ζωή των υπόδουλων Ελλήνων.
Οι διακρίσεις σε βάρος των υπόδουλων Ελλήνων ήταν πολλές, ιδιαίτερα στον τομέα της φορολογίας. Είχαν μάλιστα ως συνέπεια να μεταναστεύσουν αρκετοί Έλληνες σε διάφορες χώρες της Ευρώπης και να ιδρύσουν παροικίες εκεί.
Ο Πατριάρχης, οι Φαναριώτες σε κεντρικό επίπεδο και οι προεστοί ή δημογέροντες στις τοπικές κοινότητες αποτελούσαν τη θρησκευτική και πολιτική ηγεσία των Ελλήνων την περίοδο της Τουρκοκρατίας.
Ανάμεσα στους υπόδουλους Έλληνες που αντιστάθηκαν στην οθωμανική κυριαρχία ξεχωρίζουν οι κλέφτες. Περιοχές όπως το Σούλι και η Μάνη, έμειναν γνωστές για το αδούλωτο πνεύμα τους.
Οι δάσκαλοι του Γένους με τη διδασκαλία και τα κείμενα τους φρόντισαν για τη διατήρηση της ελληνικής παιδείας κατά την Τουρκοκρατία.
Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας σημειώθηκαν αρκετές εξεγέρσεις εναντίον των Οθωμανών Τούρκων. Έως τις αρχές του 19ου αιώνα όλες οι εξεγέρσεις απέτυχαν, κράτησαν όμως ζωντανή την επαναστατική διάθεση των Ελλήνων".

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

52χρονη Ολλανδέζα, που ζει στην Αυστραλία, βαπτίστηκε Ορθόδοξη στις πηγές Λαγκάβιτσας Θεσπρωτίας!

Όταν ο άνθρωπος αποφασίσει να αλλάξει ζωή, δεν υπολογίζει ούτε ηλικία, ούτε αποστάσεις, ούτε τις κοινωνικές παραμέτρους. Παρά μόνο ζει ευτυχισμένος και αγωνιζόμενος στη νέα ελπιδοφόρα πραγματικότητά του.  Αυτό συνέβηκε με την 52χρονη Ολλανδέζα Άννα Γκάζενταμ, που ζει από παιδάκι στην Αυστραλία, η οποία ήρθε στη Θεσπρωτία αποκλειστικά και μόνο για να βαπτιστεί Ορθόδοξη στις πηγές της Λαγκάβιστας Θεσπρωτίας (κοντά στη Λίστα Φιλιατών), που μπορεί να είναι κρύα τα νερά τους, αλλά δεν πάγωσαν τη ζεστή καρδιά της νεοφώτιστης. Παρόντες ο βαπτισμένος από ιερέα της Ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας  σύζυγός της Τζον Σάλιβα και τα τρία παιδία της, που πόθος της είναι κάποια στιγμή να επιλέξουν το δρόμο το δικό της ως προς την πνευματική τους αναγέννηση. Πως διάλεξε το συγκεκριμένο σημείο; Επηρεσμένη από το βιβλίο του Νίκου Γκατζογιάννη "Ελένη", θέλησε το μεγάλο βήμα από την παλαιά στην καινούργια   ζωή της να γίνει στην περιοχή, όπου εκτυλίσσονται τα διαδραματιζόμενα στο βιβλίο.…

Σε σχήμα σταυρού μήλα σε μηλιά στο προαύλιο ναού της Θεσπρωτίας!

Όσοι  βλέπουν το φαινόμενο το θεωρούν ανεξήγητο και σπάνιο: Σχήμα σταυρού έχουν μήλα σε μηλιά στο προαύλιο του μητροπολιτικού ναού Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ηγουμενίτσας. Η φωτογραφία είναι αδιάψευστος μάρτυρας. Τα υπόλοιπα μήλα, στη μηλιά, που πέρυσι φυτεύτηκε, είναι διάσπαρτα. Βέβαια η φύση είναι μεγάλος καλλιτέχνης... Ο προϊστάμενος του ναού πρωτοπρεσβύτερος-θεολόγος π. Ελευθέριος Κωνσταντής, που διαμόρφωσε το χώρο, φύτεψε καρποφόρα δένδρα και τα φροντίζει καθημερινά με πολύ μεράκι, αρχικά ένιωσε έκπληξη. Σκέφτηκε, όμως, ότι και η φύση είναι δημιούργημα του Θεού, οπότε καθετί έχει και την πνευματική του ερμηνεία και εξήγηση...   

Έφυγε μια πραγματική αρχόντισσα, η Ζιούρεν Έλλεν Πιτούλη...

Αρχόντισσα σε όλα της. Στη συμπεριφορά, στην εμφάνιση, στην ψυχή προπαντός. Έτσι αρχοντικά, όπως έζησε, έτσι αρχοντικά και έφυγε σε ηλικία 88 ετών. Με την αξιοπρέπεια, που ταιριάζει σε μια αληθινή αρχόντισσα. Η Ζιούρεν Έλλεν Πιτούλη, το γένος  Σόντερστρομ, μια ευγενική σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής της φυσιογνωμία, υπήρξε σύζυγος του αλησμόνητου Ηγουμενιτσιώτη γιατρού Γεράσιμου Πιτούλη και απέκτησαν μαζί δύο παιδιά, το Θωμά (αντιπεριφερειάρχη Θεσπρωτίας) και την Γκρέτα. Στάθηκε δίπλα στο σύζυγό της, προσφέροντας με ευαισθησία τη συνδρομή της, την πολύτιμη συμβολή της στην κοινωνική του δράση. Ακλόνητη κοντά και στα παιδιά της και στα εγγόνια της. Μια γυναίκα, μια σύζυγος, μια μάνα και μια γιαγιά με περγαμηνές, με χαρίσματα, μα προπαντός με συναισθήματα και αγωνιστική διάθεση απέναντι στη ζωή. Στολίδι ατόφιο, αφού ήταν στολισμένη η καρδιά της με αρετές, τις οποίες, μετά την κοίμησή της, όχι μόνο θα αναζητούμε, αλλά και θα κάνουν πολύ αισθητή την απουσία της. Και ταυτόχρονα πολύ αισθητ…

Να αξιοποιηθεί τοπικά ο Θεσπρωτός αντιστράτηγος ε.α Βασίλειος Τζίγκος...

Σε μια εποχή, που άνθρωποι με το ήθος και την ανωτερότητα του Θεσπρωτού αντιστρατήγου ε. α. Βασιλείου Τζίγκου, σπανίζουν, αποτελεί μονόδρομος, τώρα, που συνταξιοδοτήθηκε από την υπηρεσία, να αξιοποιηθεί τοπικά. Δεν ξέρουμε αν το θέλει ο ίδιος, αλλά είναι απαραίτητη η προσφορά του στο νομό Θεσπρωτίας. Πρόκειται για άνδρα ευσυνείδητο, ακάματο και κυρίως με ακέραιο χαρακτήρα. Τέτοια αναστήματα, με ανιδιοτέλεια και ευγένεια, είναι ωφέλιμο να ωθούνται σε κοινωνική δράση, από οποιοδήποτε μετερίζι, μάλιστα σε μια εποχή, που συστηματικά παραγκωνίζονται οι άξιοι. Ουδέποτε, κατά την πολύχρονη επιτυχημένη, κατά κοινή ομολογία, θητεία του στην αστυνομία, όπου έφτασε μέχρι τα ύπατα αξιώματα, επεδίωξε να αναδειχθεί, αλλά αντίθετα παρέμεινε "διαμάντι" στην αφάνεια. Προσηλώθηκε στην ανθρωπιά και εναντιώθηκε στην απανθρωπιά, γι' αυτό η μεγάλη πλειψηφία, για να μη γράψουμε το σύνολο των συμπατριωτών του, τον έχει σε μεγάλη εκτίμηση. 

Ατζέντα των θεσπρωτικών πανηγυριών του Δεκαπενταυγούστου. Όχι πολύ μεγάλη, η ολιγοήμερη επιστροφή αποδήμων...

Κορυφώθηκε η άφιξη αποδήμων και επισκεπτών στα χωριά της Θεσπρωτίας, που έχουν… ζωηρέψει. Ωστόσο ικανοποιητική, όχι, όμως, μεγάλη είναι η ολιγοήμερη επιστροφή αποδήμων. Εξάλλου, τα πανηγύρια, που οργανώνται (στο τέλος του ρεπορτάζ η σχετική ατζέντα), δημιουργούν μια γιορτινή, χαρούμενη ατμόσφαιρα που έχουν τόσο ανάγκη σήμερα οι περισσότεροι.  Έτσι λοιπόν σε κάθε χωριό, ακόμη και στο πιο απομακρυσμένο, δεν λείπει το παραδοσιακό πανηγύρι ή το χωριανικό τραπέζι, ενώ όλο και περισσότερες δράσεις πραγματοποιούνται αναβιώνοντας τοπικές παραδόσεις.  Βέβαια γιορτάζοντας την μεγαλύτερη θρησκευτική γιορτή του καλοκαιριού, την… τιμητική τους έχουν οι εκκλησίες και τα ξωκλήσια, τα αφιερωμένα στην Παναγιά μας. Δεν είναι τυχαίο, που κάθε φορά, όταν μας συμβαίνει κάτι κακό λέμε «Παναγιά μου». Ή έστω προληπτικά, για να μην συμβεί, σαν να ξορκίζειζουμε το κακό, πάλι «Παναγιά μου» θα φωνάξεις, θα σκεφτείς, θα μουρμουρίσεις! Η Παναγία είναι δίπλα μας,  πάμπολλες οι μαρτυρίες ανθρώπων (πιστών και απίστων…

Δεκάδες άτομα έκαναν πεζοπορία προς την πανέμορφη Λαμπανίτσα Θεσπρωτίας!

Δεκάδες άτομα έκαναν πεζοπορία προς την πανέμορφη Λαμπανίτσα Θεσπρωτίας, σε υψόμερο 805 μέτρα. Απολαυστική η διαδρομή μέσα στη φύση, πορεία σε καθάρια ατμόσφαιρα, όπου δροσίζεται η καρδιά από το μοσχομύρισμα των φυτών και των δένδρων και κελαηδούν τα πουλιά. Το βλέμμα όλων επικεντρώθηκε στη θαυμάσια θέα της περιοχής. Αριστερά απλώνεται η Θεσπρωτία με το μάτι να φτάνει ως το Ιόνιο και την Κέρκυρα, ενώ από την απέναντι πλευρά είναι ευδιάκριτη η καρδιά της Ηπειρώτικης γης με όλους σχεδόν τους ορεινούς όγκους της να ορθώνονται μπροστά. Επισκέφτηκαν οι πεζοπόροι και τη σπηλιά "Γιανναλέξη".