Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Οι παλαιοί αλευρόμυλοι και οι μυλωνάδες στη Θεσπρωτία...

Οι ηλικιωμένοι γνωρίζουν την ύπαρξη και τη λειτουργία των παλαιών νερόμυλον στη Θεσπρωτία. Πώς λειτουργούσε ένας παλαιός μύλος; Το νερό ξεκινούσε από πηγές. Φυσικά, ο μυλαύλακας δεν ήταν από μπετόν, ούτε από σωλήνες. Όταν ξεκινούσε κάθε χρόνο ο νερόμυλος τη λειτουργία του οι μυλωνάδες με δική τους φροντίδα και εργασία έπρεπε να τον καθαρίσουν πριν ακόμη έρθουν τα πρωτοβρόχια. Τα καλοκαιρινά ξηρά χόρτα, οι μικροί θάμνοι, τα υδροχαρή χόρτα, το μόλωμα
και οι οποιεσδήποτε φερτές ύλες έπρεπε να απομακρυνθούν, ώστε η ροή του νερού να είναι απρόσκοπτη. Έπρεπε, όμως, να περιορίσουν και τις τυχόν διαρροές νερού. Πριν από τον νερόμυλο τοποθετούσαν μέσα στον μυλαύλακα μια καλαμωτή, η οποία δεν επέτρεπε να περνούν στις κάναλες του μύλου χόρτα και άλλα φερτά αντικείμενα που θα δημιουργούσαν προβλήματα. Μετά την καλαμωτή αυτή υπήρχε η τσακίστρα, η οποία έδινε τη
δυνατότητα στους μυλωνάδες να εκτρέπουν όλο το νερό του μυλαύλακα εκτός αυτού. Στην περίπτωση αυτή το νερό οδηγούνταν πάλι στον μυλαύλακα μετά τον νερόμυλο, ακολουθώντας μια σύντομη και διαφορετική πορεία. Αυτό γινόταν στην περίπτωση που οι μυλωνάδες ήθελαν να «σφυρίσουν» τις μυλόπετρες και σε όποια άλλη περίπτωση έκριναν αυτοί. Στη συνέχεια το νερό έμπαινε σε δύο μεταλλικά κανάλια για να οδηγηθεί στο εσωτερικό του μύλου, που ήταν μερικά μέτρα χαμηλότερα, για να δώσει την κίνηση στις μυλόπετρες, οι οποίες περιστρέφονταν και συνέθλιβαν το καλαμπόκι ή το σιτάρι που έπεφτε από το κασόνι ανάμεσα από την πάνω περιστρεφόμενη πέτρα και την κάτω σταθερή. Ο μύλος διέθετε δύο ζευγάρια (μάτια) από μυλόπετρες. Οι δύο ήταν μεγαλύτερες και οι δύο μικρότερες, στρογγυλές και λαξευμένες από μία ενιαία πέτρα. Αυτά τα τεμάχια, όμως, με την πολύχρονη περιστροφή της μυλόπετρας έχαναν τη μεταξύ τους επαφή και «έπαιζαν» με αποτέλεσμα να ταλαιπωρούνται αρκετά οι μυλωνάδες. Ώσπου κάποιος άλλος τους έδωσε τη λύση. Έβαζαν λεπτές σφήνες από ξύλο μελικοκιάς στα κενά. Οι σφήνες φούσκωναν από τη συνεχή υδατόπτωση και το πουρί που δημιουργούνταν από το αλεύρι και στερέωναν τα κομμάτια από τις μυλόπετρες. Κάθε εβδομάδα οι μυλωνάδες κάτω από το φως του λυχναριού με πολλή υπομονή σφυρηλατούσαν τις μυλόπετρες. Η αμοιβή των μυλωνάδων γινόταν σε είδος. Αυτή λεγόταν ξάγι. Ανάλογα με την ποσότητα του αλέσματος –καλαμποκιού ή σιταριού– που έφεραν για να γίνει άλεσμα, έπαιρναν δικαιωματικά και οι μυλωνάδες την ποσότητα που τους αναλογούσε. Ο μυλωνάς μετρούσε το ξάγι με την ξαγιέρα. Ήταν από λαμαρίνα (πάφλα) ανοιχτή από τη μπροστινή πλευρά, κατά το μισό ανοιχτή από την πάνω πλευρά για να παίρνει το άλεσμα και από το πίσω μέρος είχε μεγάλη λαβή. Χωρούσε μία οκά. Όταν τα αλέσματα ήταν πολλά, όταν είχε δηλαδή μπασίδι, όπως έλεγαν, οι μυλωνάδες ειδοποιούσαν τους ενδιαφερόμενους να τα παραλάβουν πριν νυχτώσει, για δύο λόγους. Ο πρώτος λόγος ήταν λειτουργικός και αφορούσε την έλλειψη χώρου, γιατί έφερναν συνεχώς νέα τσουβάλια για άλεσμα. Ο δεύτερος λόγος ήταν ουσιαστικός· οι κλέφτες –ιδιαίτερα τη δεκαετία 1940-1950– καιροφυλακτούσαν πότε θα γεμίσει ο μύλος με τα αλέσματα. Είχαν δικούς τους καταδότες, οι οποίοι τους ενημέρωναν, όταν ο μύλος είχε μπασίδι.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

H λογοθεραπεύτρια Μαρία Ιγνατίου εντυπωσίασε με ομιλία της για τα προβλήματα λόγου...

Μια εξαιρετική και χρήσιμη εισήγηση έκανε σε σεμινάριο στα Γιάννινα του Διεπιστημονικού Κέντρου Ηπείρου η λογοθεραπεύτρια Μαρία Ιγνατίου, μιλώντας για τα προβλήματα λόγου και την οργάνωση μελέτης στα παιδιά και στους εφήβους. Εξειδικευμένη στη διαταραχή ελλειματικής προσοχής και στην υπερκινητικότητα και έχοντας βαθιά εσωτερική ευαισθησία και αγάπη για τα παιδιά και τους εφήβους, καθώς και συναίσθηση της αποστολής της, βοηθάει με αποτελεσματικό τρόπο στο να επιλυθούν προβλήματα αυτού του είδους.  Η επιστημονική και κοινωνική προσφορά ανθρώπων με την κατάρτιση και το ήθος της κ. Ιγνατίου, καθώς και με τη δυνατότητα ουσιαστικής επικοινωνίας με τους άλλους, είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη στις ημέρες μας και κυρίως σε ομάδες όπως τα παιδιά και οι έφηβοι.  

H Θεσπρωτία εκπροσωπήθηκε σε εκδήλωση στο Αλύκο Β. Ηπείρου για τα 4 δολοφονημένα παλικάρια

H Θεσπρωτία εκπροσωπήθηκε σε εκδήλωση μνήμης στο Αλύκο Β. Ηπείρου για τα 4 παλικάρια,  που 27 χρόνια πριν, έπεσαν νεκροί απ’ το «γάζωμα» των φρουρών του αλβανικού κομμουνιστικού καθεστώτος, προσπαθώντας να διασχίσουν την με ηλεκτροφόρα συρματοπλέγματα  ελληνοαλβανική μεθόριο.Ο αντιδήμαρχος Ηγουμενίτσας Μιχάλης Γκίκας, ο οποίος απηύθυνε χαιρετισμό, κατέθεσε στεφάνι στο μνημείο για το Θύμιο Μάσιο, το Βαγγέλη Μήτρο, το Θανάση Κώτση και τον Αηδόνη Ράφτη.  Η Δημοκρατική Ένωση Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας «ΟΜΟΝΟΙΑ», σε συνεργασία με το Δήμο Φοινικαίων, οργάνωσαν την Τρίτη  12 Δεκεμβρίου εκδήλωση τιμής και μνήμης, των μαρτύρων τηςχοτζικής περιόδου, που αγωνίστηκαν για δημοκρατία και εθνική δικαίωση. Στην εκδήλωση συμμετείχαν ο πρώτος σύμβουλος της Ελληνικής Πρεσβείας στα Τίρανα Γρηγόριος Δελιαβέκουρας, ο αναπληρωτής Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στο Αργυρόκαστρο Κωνσταντίνος Μιχελής, ο Γ. Πρόεδρος της Ομόνοιας  Λεωνίδας Παππάς , ο αντιπρόεδρος και Πρόεδρος του Παραρτήματος Ομόνοιας Χειμάρρας…

Οι καλαντζήδες της Μουργκάνας Θεσπρωτίας: Μια κοινωνική και επαγγελματική τάξη, που χάθηκε!

Το σινάφι των καλαντζήδων (γανωτζήδων) της Μουργκάνας Θεσπρωτίας, που έχει χαθεί, δεν ήταν μόνο επαγγελματικό. Οι καλαντζήδες αποτελούσαν μια πρωτότυπη κοινωνική τάξη ταξιδεύοντος βιοτεχνισμού και ξεκίνησα από ορεινά χωριά των Φιλιατών στη Θεσπρωτία, στα ελληνοαλβανικά σύνορα και εξαπλώθηκαν σ' όλη την Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Οι πρώτοι καλαντζήδες εμφανίζονται στα μέσα του 18ου αι. στο Μπαμπούρι των Φιλιατών, γι’ αυτό και ονομάστηκε «καλαντζομάνα». Από το Μπαμπούρι επεκτάθηκε η καλαντζήδικη τέχνη και σε άλλα χωριά της περιοχής της Μουργκάνας (Τσαμαντά, Πόβλα, Λειά, Λίστα, Γλούστα, Αγίους Πάντες, Ξέχωρο, Φατήρι, Λίμποβο) και σε μικρότερη έκταση στα υπόλοιπα χωριά της επαρχίας Φιλιατών. Ηλικιωμένος, που ζει στα Γιάννινα, αναφέρει: "Πριν από πολλά χρόνια επισκεπτόμουν τον μπάρμπα Κώστα για να «γανώσει» τα «χαλκώματα» του σπιτιού – κατσαρόλες, τηγάνια, ταψιά, τεντζερέδες (κακάβια), νταβάδες. Ήταν γείτονάς μου τότε ο μπάρμπα-Κώστας, που κατάγονταν από τα χωριά του Καλαμά. Πάντοτε …

Για 4η συνεχόμενη χρονιά πανελλήνιο βραβείο λογοτεχνίας στον π. Ηλία Μάκο...

Για 4η συνεχόμενη χρονιά απονεμήθηκε πανελλήνιο βραβείο λογοτεχνίας στον π. Ηλία Μάκο από την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών, με πρόεδρο και "πάλλουσα καρδιά" της έναν ακάματο εργάτη του πνεύματος με ανεκτίμητη προσφορά στα ελληνικά γράμματα, τον κ. Λευτέρη Τζόκα. Στον Πανελλήνιο και Παγκύπριο Διαγωνισμό Ενηλίκων 2017 κέρδισε ο πρεσβύτερος-θεολόγος π. Ηλίας Μάκος το Β' βραβείο για το πόνημά του "Στα κράσπεδα του ουρανού" (στην κατηγορία Χρονικό-Μαρτυρία). Πρόκειται για καταγραφές από προσκυνηματικό οδοιπορικό στον «αρχαιότερο ιερό τόπο της γης», στο Θεοβάδιστο  Όρος Σινά. Μεταφέρονται στο χαρτί οι εκστατικές και καταιγιστικές πνευματικές εντυπώσεις από την παρουσία στη μονή-σύμβολο της Ορθοδοξίας, που εκχύλισαν, ως καρποφόρα συγκομιδή, από το κάνιστρο της καρδιάς.  Κάποια χαρακτηριστικά αποσπάσματα είναι τα παρακάτω: "... Αυτές τις ιερές στιγμές, σκέπτεσαι πως οτιδήποτε γεύεσαι είναι ασήμαντο, μηδαμινό, μπροστά σ’ αυτό, που διψάς. Ταξιδεύεις στην αληθινή όψη της…

O Θεσπρωτός καθηγητής καρδιολογίας Χρ. Κατσούρας με σημαντικά ιατρικά επιτεύγματα...

Σημαντικά επιστημονικά επιτεύγματα έχει να παρουσιάσει ο Θεσπρωτός (από τη Μενίνα) Χρήστος Κατσούρας, καθηγητής καρδιολογίας του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων. Και με την προσωπική του συμβολή η καρδιολογική κλινική παρέχει προχωρημένες και ποιοτικά διασφαλισμένες υπηρεσίες υγείας, αντίστοιχες με αυτές προηγμένων ευρωπαϊκών χωρών. Μια από αυτές είναι η δυνατότητα, που σύντομα θα πάρει σάρκα και οστά, για  λειτουργική τοποθέτηση τεχνητής καρδιάς σε ασθενείς. Πέρα από αυτά, ο κ. Κατσούρας την επιστημοσύνη του τη συνδυάζει και με το καθαρότατο ήθος του, που είναι το μεγάλο ατού του. Έτσι δεν είναι ο επαγγελματίας γιατρός, που διεκπαιρεώνει περιστατικά, αλλά ο ανθρωπιστής γιατρός, που σκύβει πάνω από το πρόβλημα του αρρώστου. Η άσκηση της ιατρικής γι' αυτόν είναι ιδεολογία, δεν είναι συμφέρον. Γι' αυτό και όλοι, απλοί πολίτες και συναδέλφοί του, αναγνωρίζουν την πολλαπλή αξία του... 

Ο Μητροπολίτης Παραμυθίας στην εορτή του αγίου Σπυρίδωνα στην Ηγουμενίτσα...

Στον ομώνυμο ναό της Ηγουμενίτσας, λειτούργησε ανήμερα του αγίου Σπυρίδωνα, Τρίτη 12 Δεκεμβρίου 2017,  ο Μητροπολίτης Παραμυθίας Τίτος. Ο Σεβασμιώτατος, πλαισιούμενος από το Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο πρωτοπρεσβύτερο π. Βελισσάριο Σάντα και άλλους κληρικούς της Μητροπόλεως, με τη λειτουργική του σεμνότητα έδειξε πόσο δυνατή είναι η ταπεινοφροσύνη μπροστά στο Θεό, πόσα δικαιώματα έχει από το Θεό η αγνή αγάπη, πόσο ωραία και σωτήρια είναι η πίστη, για όσους ζουν με καθαρή διάνοια το θέλημα του Θεού. Το εκκλησίασμα αισθάνθηκε ότι ο άγιος Σπυρίδων, όταν τον ακολουθήσουμε, δεν μας αφήνει να λησμονήσουμε ότι η χριστιανική ελπίδα καλλιεργείται και ενισχύεται στην πράξη μέσα στους κόλπους της πνευματικής ζωής. Ίσως ο λόγος και οι πράξεις μας ως πιστών θα μπορούσαν να έχουν μεγαλύτερη πειστικότητα, αν καταλαβαίναμε πόσο κοντά μας είναι ο Θεός και δεν λιποτακτούσαμε από το θέλημά του. Την παραμονή της εορτής, Δευτέρα 11 Δεκεμβρίου, προς του τέλος του Εσπερινού, έγινε περιφορά της εικόνας του θ…