Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αρχιτεκτονικά επιτεύγματα διασώζονται στην καστροπολιτεία της Οσδίνας Θεσπρωτίας...

Ο οχυρωμένος οικισμός της Οσδίνης (Οσδίνα), περισσότερο γνωστός ως Ουζντίνα, νότια του χωριού Πέντε Εκκλησιές στη Θεσπρωτία, συντηρήθηκε πρόσφατα. Διασώζει αρχιτεκτονικά επιτεύγματα από την κλασική-ελληνιστική έως τη μεταβυζαντινή περίοδο. Ο οικισμός της είναι πυκνοδομημένος, με στενά δρομάκια επικοινωνίας και λιθόστρωτα καλντερίμια. Στο λόφο διασώζεται διπλό τείχος. Το πρώτο τείχος είναι αρχαίο ενώ το δεύτερο περιέκλειε τη βυζαντινή πόλη, η οχύρωση της οποίας καταστράφηκε από τους Τούρκους. Ο οικισμός ήκμασε στα
πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας, αλλά τον 18ο αιώνα εγκαταλείφθηκε και ο χρόνος τον μετέτρεψε σε ερειπιώνα. Δεν είναι γνωστό πότε κατοικήθηκε για πρώτη φορά ο χώρος, αφού η βλάστηση καλύπτει όλα τα ερείπια και δεν έχει γίνει συστηματική έρευνα. Στην κορυφή όμως του λόφου υπάρχει αρχαία ακρόπολη έκτασης 0,50 εκταρίων με ψευδοϊσοδομικό τείχος.  Ο οχυρός οικισμός φαίνεται ότι καταστρέφεται το 167 π.Χ. από τους Ρωμαίους. Από την πρώιμη βυζαντινή περίοδο δεν υπάρχουν πληροφορίες ούτε έχουν εντοπιστεί μνημεία.

***

Στους μέσους βυζαντινούς χρόνους και σύμφωνα με τις νέες στρατηγικές επιλογές του βυζαντινού κράτους, μπροστά στην απειλή των Σλάβων, των Αράβων και των Φράγκων, φαίνεται ότι επισκευάζονται τα τείχη. Η οχυρή τοποθεσία που ελέγχει την κοιλάδα του Καλαμά κατέχεται από ένα δυναμικό οικισμό, ο οποίος πιθανότατα για ένα διάστημα φιλοξενούσε την έδρα της επισκοπής Φωτικής. Την υστεροβυζαντινή περίοδο αλλά και τους πρώτους χρόνους της τουρκοκρατίας ο οικισμός ακμάζει. Τα γεφύρια επισκευάζονται και νέοι ναοί οικοδομούνται. Στην Ουζντίνα έχει ιδιόκτητους ελαιώνες το πρώτο μισό του 16ου αι. η μονή Βαρλαάμ των Μετεώρων.  Κατά τη διάρκεια του μεγάλου εξισλαμισμού του πρώτου μισού του 18ου αι. αλλά και των διαρκών ταραχών αυτής της περιόδου, η Ουζντίνα εγκαταλείπεται. Οι Οσδινιώτες σκορπίζονται στην Ήπειρο, τη Θεσσαλία και τη Μακεδονία, ενώ Τουρκαλβανοί αγάδες της Θεσπρωτίας γίνονται κύριοι του οικισμού και τσιφλικάδες της περιοχής. Σύμφωνα με τον καθηγητή Σ. Δάκαρη, η αρχαία κώμη ήταν μέσου μεγέθους με ακρόπολη 0,10-0,50 εκταρίων και με πληθυσμό γύρω στους 500 κατοίκους. Το ψευδοϊσοδομικό τείχος περιτρέχει όλες τις πλευρές. Λείψανα του διακρίνονται ακόμα στην απόκρημνη δυτική πλευρά, ενώ στην ομαλή ανατολική πλευρά διακρίνονται ίχνη τετράγωνου πύργου.  Δύο πύλες είναι ακόμα ορατές. Μία μεγάλη στη βορινή πλευρά -μάλλον η κεντρική- και άλλη μία μικρότερη στη νότια, κοντά στο ποτάμι.  Ένα αρχαίο γεφύρι πρέπει να υπήρχε στη θέση νεότερου, του 1628, κάτω ακριβώς από τον οικισμό. Αρχαία Ιερά δεν έχουν εντοπιστεί, είναι όμως πιθανόν οι ναοί της Παναγίας και των Ταξιαρχών να έχουν κτιστεί στη θέση αρχαίων ιερών, αν λάβει κανείς υπόψη του την τετράγωνη στήλη που σώζεται στο γυναικωνίτη των Ταξιαρχών και τους μεγάλους δόμους που χρησιμοποιήθηκαν για το κτίσιμο του ναού της Παναγίας. Ο βυζαντινός οικισμός, σε έκταση και πυκνότητα πληθυσμού, ξεπερνά κατά πολύ τον αρχαίο. Τα σπίτια υπερβαίνουν το τείχος και φθάνουν μέχρι τη βάση του λόφου. Η περίμετρος του βυζαντινού τείχους ταυτίζεται με εκείνη του αρχαίου μόνο στη νότια πλευρά. Στη βορινή έχει υποχωρήσει περίπου 40 μ. προς νότον. Τα λείψανα του διακρίνονται σε όλες τις πλευρές και σώζονται σε διαφορετικό πάντα ύψος.  Είναι ασβεστόκτιστο, πλάτους 1.50 μ. Στην τοιχοδομία χρησιμοποιήθηκαν πλακοειδείς ασβεστόλιθοι και παρεμβαλλόμενα σε αραιά διαστήματα κεραμίδια. Ο πυκνοδομημένος οικισμός καλύπτει ολόκληρη σχεδόν την επιφάνεια του λόφου. Τα μονώροφα και διώροφα σπίτια εκμεταλλεύονται κάθε τετραγωνικό μέτρο επιφάνειας και αφήνουν μεταξύ τους μόνο στενά στριφογυριστά δρομάκια με καλντερίμι. Όλα τα σπίτια είναι ερειπωμένα, πολλά όμως σώζονται σε ύψος που ξεπερνά τα 2-4 μ. Τα περισσότερα είναι χτισμένα με ξερολιθιά ενώ σε άλλα έχει χρησιμοποιηθεί ως συνδετικό κονίαμα το χώμα. Στο ισόγειο διακρίνουμε δύο ή και τρία δωμάτια, ενώ αντίστοιχα ήταν πιθανώς και τα δωμάτια του ορόφου. Μικρά ορθογώνια ανοίγματα στο πάχος της τοιχοποιίας, ύψους 0,60-0,65 μ. -οι λεγόμενες σκαλεθούρες- χρησίμευαν ως χώροι αποθήκευσης-ψύξης.

***

Το κέντρο της κοινωνικής ζωής του οικισμού βρίσκεται μεταξύ των ναών της Παναγίας και των Ταξιαρχών, αφού το πλάτωμα που βρίσκεται μεταξύ των δύο οικοδομημάτων ήταν αρκετό για να καλύψει τις κοινωνικές δραστηριότητες των κατοίκων. Μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί στην περιοχή της Ουζντίνας εννέα ναοί και μία σκήτη. Οι τέσσερις βρίσκονται μέσα στον οικισμό και οι υπόλοιποι στη γύρω περιοχή.
Οι ναοί του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Ιωάννου είναι τελείως κατεστραμμένοι, κατασκευασμένοι με ξερολιθιά, με τρίπλευρες αψίδες και μήκος ο πρώτος 17 μ., ενώ ο δεύτερος 9 μ.
Η σκήτη του Αγίου Νικολάου αποτελείται από μικρό σπήλαιο στη δεξιά απόκρημνη όχθη του Καλαμά, την οποία μόνο «εξασκημένοι στους κρημνούς θυπόλυτοι πόδες» μπορούν να επισκεφθούν. Ελάχιστα ίχνη τοιχογραφιών στο Ιερό Βήμα μαρτυρούν την ιερότητα του χώρου. Εκτός από τους ναούς των Ταξιαρχών και της Παναγίας οι υπόλοιποι είτε είναι ερειπωμένοι είτε έχουν υποστεί μεγάλες επεμβάσεις.

***

 Οι εργασίες διαμόρφωσης και ανάδειξης του οικισμού, περιλάμβαναν εκτεταμένους καθαρισμούς, ανασκαφικές έρευνες, συστηματικές εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης των ναών και των οικιών, συντήρηση των τοιχογραφιών, τοπογράφηση της περιοχής, δημιουργία διαδρομών επισκεπτών, πινακίδες πληροφόρησης και έκδοση αρχαιολογικού οδηγού.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Πόλος έλξης ξένων τουριστών ο ποταμός Καλαμάς!

Ο ποταμός Καλαμάς γίνεται σιγά-σιγά πόλος έλξης τουριστών. Απολαμβάνουν τη ροή των νερών του και την καταπράσινη χλωρίδα του. Αν και στις αρχές του καλοκαιριού ακόμη, ο περαστικός από την παλαιά εθνική οδό Ηγουμενίτσας-Ιωαννίνων, βλέπει τροχόσπιτα στις όχθες του, αλλά και μηχανές με ξένες πινακίδες σταματημένες κατά μήκος του ποταμού. Ο ποταμός μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη της περιοχής, που παρακμάζει τα τελευταία χρόνια. Αρκεί, να γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες και παρεμβάσεις ανάδειξής του. Δύο από αυτές είναι, για παράδειγμα, ο εντοπισμός και η διάνοιξη των μονοπατιών παράπλευρά του και η εκμετάλλευση της δυνατότητας για διάφορα αθλήματα (καγιάκ, ράφτινγκ). Ο Καλαμάς είναι ένας ποταμός μύθος, στη Θεσπρωτία, ο οποίος διασχίζει ένα φαράγγι ξεχασμένο από το χρόνο, στις Πέντε Εκκλησιές, ενώ κοντά του στέκουν οι πανάρχαιες ακροπόλεις της Οσντίνας και της Ραβενής. Το μέρος αποτελεί ιδανικό προορισμό για τους φυσιολάτρεις και τους οπαδούς του οικολογικού τουρισμού. 

Ο πρόεδρος της Αλβανίας Ιλίρ Μέτα με σύνεση καταδικάζει τους εξτρεμισμούς και επιδιώκει καλές σχέσεις με την Ελλάδα...

Ο νέος Πρόεδρος της Αλβανίας Ιλίρ Μέτα, μια φωνή συνετή, επιδιώκει καλές σχέσεις με την Ελλάδα και καταδικάζει τους εξτρεμισμούς σε βάρος της χώρας μας. Είτε προέρχονται από κυβερνητικά στελέχη είτε από τους εθνικιστές και τους αυτοαποκαλούμενους "Τσάμηδες". Διευκρίνισε ότι οι "σχέσεις μας με την Ελλάδα δεν είναι όπως με όλους τους άλλους γείτονες. Είναι ηθικές και ανθρώπινες. Υπάρχουν εκατομμύρια Αλβανοί που ζουν εκεί και πολλά παιδιά που είναι πλέον ελληνόπουλα. Είναι μια σχέση πολύ δυνατή». Ο Ιλίρ Μέτα είπε το αυτονόητο, που χάνεται μέσα στον παραλογισμό του φανατισμού και των σκοπιμοτήτων. Πολλοί Αλβανοί πολίτες ζουν και εργάζονται πολλά χρόνια στην Ελλάδα και ενισχύουν οικονομικά τους συγγενείς του στην Αλβανία ή φτιάχνουν σπίτια.Την ίδια στιγμή κάποια αλβανόπουλα γεννήθηκαν στην Ελλάδα και γνωρίζουν καλύτερα την ελληνική γλώσσα από την αλβανική. Αλλά και η Ελλάδα έχει μειονότητα στην Αλβανία. Έτσι αυτό, που χρειάζονται οι δύο χώρες, δεν είναι εντάσεις, αλλά συνεργ…

Ο Παραμυθιώτης γιατρός, που υπηρέτησε με αφοσίωση το αυθεντικό δημοτικό τραγούδι! (Video)

Ο αείμνηστος γιατρός (γενικός χειρουργός) Γιάννης Οικονομίδης (1923-2013), από τη Σέλλιανη Παραμυθιάς,  υπηρέτησε με αφοσίωση το αυθεντικό δημοτικό τραγούδι! Παρότι εργαζόταν σε μεγάλες ιδιωτικές κλινικές, καταπιάστηκε με την παραδοσιακή μουσική και με την θαυμάσια χροιά της φωνής του, απέδωσε με εξαιρετικό τρόπο πολλά  δημοτικά τραγούδια, συνεργαζόμενος κυρίως με τους Χαλκιάδες. Το πέρασμα του Γιάννη Οικονομίδη από το δημοτικό τραγούδι, πέρα από το γλέντι και τη

Το εβδομαδιαίο Φιλιατιώτικο παζάρι και ο λάτρης και διαφημιστής του δημοσιογράφος Γιώργος Κώτσης...

Κάθε Πέμπτη, μα κάθε Πέμπτη, επί πολλά χρόνια τώρα, όλοι όσοι επισκέπτονται για ψώνια ή για ένα απλό σεργιάνισμα το εβδομαδιαίο Φιλιατιώτικο παζάρι,βλέπουν έναν συγκεκριμένο άνθρωπο, να αποτυπώνει φωτογραφικά, πολύ διακριτικά, αλλά και πολύ μεθοδικά ταυτοχρόνως, ανθρώπινες φιγούρες και δραστηριότητες. Με μια μικρή φωτογραφική μηχανή, "πιάνει" τα πάντα... Από τους μικροπωλητές έως το βολτάρισμα ανδρών

Η αντίδραση μιας Θεσπρωτής γιαγιούλας, όταν κάποιος της έστειλε τρόφιμα!

Μόνη της ζει σ' ένα χωριό της Μουργκάνας Θεσπρωτίας. Και είναι πολύ συμπαθέστατη γιαγιούλα. Πλησιάζει τα 85. Με το "δόξα τω Θεώ" είναι στο στόμα συνεχώς. Σ' ένα γείτονά της κάποιος, με τον οποίο δεν είχε καλές σχέσεις, της άφησε δύο τσάντες με τρόφιμα. Μετέφερε στη γερόντισσα τα τρόφιμα ο γείτονας, με τη διευκρίνηση ότι κάποιος του τα έδωσε για να τα πάει σ΄ εκείνη. "Δόξα τω Θεύ, ευχαριστώ", απάντησε η ηλικιωμένη. Ο γείτονας τη ρώτησε με μια ανυπομονησία: "Δεν θέλεις να μάθεις, ποιος σου έστειλε τα τρόφιμα;". "Όχι. Τι με ενδιαφέρει, ο Θεός το γνωρίζει και μπορεί και μέσα από έναν κακό, να  κάνει καλό"! Και παίρνοντας τα τρόφιμα, μπήκε στο σπίτι της...

Ο Θεσπρωτός ορθοπεδικός Διονύσης Χίσσας χειρούργησε και τη Ντόρα Μπακογιάννη... Έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη όλων...

Ο Θεσπρωτός ορθοπεδικός Διονύσης Χίσσας χειρούργησε με επιτυχία, όπως το συνηθίζει άλλωστε, αφού και ήθος διαθέτει και σύγχρονες ιατρικές μεθόδους εφορμόζει, και τη Ντόρα Μπακογιάννη. Η πολιτικός είχε επιπλοκή  στο γόνατο, από πρόσφατη  επέμβαση  σε νοσηλευτικό ίδρυμα και κατέφυγε στην ομάδα της Ορθοπεδικής Κλινικής του Θεραπευτηρίου Metropolitan, με επικεφαλής τον Διονύση Χίσσα. Ο Θεσπρωτός ορθοπεδικός έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη όλων. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Το πέτυχε, αγωνιζόμενος σκληρά βήμα προς βήμα. Η επιστημονική του πορεία, καταξιώθηκε, αρκετά γρήγορα, γιατί φροντίζει ο ίδιος να πλουτίζει και τον εσωτερικό του κόσμο και τις γνώσεις του, ώστε να γλιστρά ολοένα πλησιέστερα, αν όχι στην τελειότητα αυτή καθ' αυτή, τουλάχιστον στη συνεχή επιδίωξή της.  Η προοπτική του είναι προσανατολισμένη μόνο προς τα εμπρός, μέσα από μια διαρκώς βαθύτερη εισχώρηση στην ουσία της επιστήμης του, αλλά και του ατόφιου ανθρωπισμού.