Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Αρχιτεκτονικά επιτεύγματα διασώζονται στην καστροπολιτεία της Οσδίνας Θεσπρωτίας...

Ο οχυρωμένος οικισμός της Οσδίνης (Οσδίνα), περισσότερο γνωστός ως Ουζντίνα, νότια του χωριού Πέντε Εκκλησιές στη Θεσπρωτία, συντηρήθηκε πρόσφατα. Διασώζει αρχιτεκτονικά επιτεύγματα από την κλασική-ελληνιστική έως τη μεταβυζαντινή περίοδο. Ο οικισμός της είναι πυκνοδομημένος, με στενά δρομάκια επικοινωνίας και λιθόστρωτα καλντερίμια. Στο λόφο διασώζεται διπλό τείχος. Το πρώτο τείχος είναι αρχαίο ενώ το δεύτερο περιέκλειε τη βυζαντινή πόλη, η οχύρωση της οποίας καταστράφηκε από τους Τούρκους. Ο οικισμός ήκμασε στα
πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας, αλλά τον 18ο αιώνα εγκαταλείφθηκε και ο χρόνος τον μετέτρεψε σε ερειπιώνα. Δεν είναι γνωστό πότε κατοικήθηκε για πρώτη φορά ο χώρος, αφού η βλάστηση καλύπτει όλα τα ερείπια και δεν έχει γίνει συστηματική έρευνα. Στην κορυφή όμως του λόφου υπάρχει αρχαία ακρόπολη έκτασης 0,50 εκταρίων με ψευδοϊσοδομικό τείχος.  Ο οχυρός οικισμός φαίνεται ότι καταστρέφεται το 167 π.Χ. από τους Ρωμαίους. Από την πρώιμη βυζαντινή περίοδο δεν υπάρχουν πληροφορίες ούτε έχουν εντοπιστεί μνημεία.

***

Στους μέσους βυζαντινούς χρόνους και σύμφωνα με τις νέες στρατηγικές επιλογές του βυζαντινού κράτους, μπροστά στην απειλή των Σλάβων, των Αράβων και των Φράγκων, φαίνεται ότι επισκευάζονται τα τείχη. Η οχυρή τοποθεσία που ελέγχει την κοιλάδα του Καλαμά κατέχεται από ένα δυναμικό οικισμό, ο οποίος πιθανότατα για ένα διάστημα φιλοξενούσε την έδρα της επισκοπής Φωτικής. Την υστεροβυζαντινή περίοδο αλλά και τους πρώτους χρόνους της τουρκοκρατίας ο οικισμός ακμάζει. Τα γεφύρια επισκευάζονται και νέοι ναοί οικοδομούνται. Στην Ουζντίνα έχει ιδιόκτητους ελαιώνες το πρώτο μισό του 16ου αι. η μονή Βαρλαάμ των Μετεώρων.  Κατά τη διάρκεια του μεγάλου εξισλαμισμού του πρώτου μισού του 18ου αι. αλλά και των διαρκών ταραχών αυτής της περιόδου, η Ουζντίνα εγκαταλείπεται. Οι Οσδινιώτες σκορπίζονται στην Ήπειρο, τη Θεσσαλία και τη Μακεδονία, ενώ Τουρκαλβανοί αγάδες της Θεσπρωτίας γίνονται κύριοι του οικισμού και τσιφλικάδες της περιοχής. Σύμφωνα με τον καθηγητή Σ. Δάκαρη, η αρχαία κώμη ήταν μέσου μεγέθους με ακρόπολη 0,10-0,50 εκταρίων και με πληθυσμό γύρω στους 500 κατοίκους. Το ψευδοϊσοδομικό τείχος περιτρέχει όλες τις πλευρές. Λείψανα του διακρίνονται ακόμα στην απόκρημνη δυτική πλευρά, ενώ στην ομαλή ανατολική πλευρά διακρίνονται ίχνη τετράγωνου πύργου.  Δύο πύλες είναι ακόμα ορατές. Μία μεγάλη στη βορινή πλευρά -μάλλον η κεντρική- και άλλη μία μικρότερη στη νότια, κοντά στο ποτάμι.  Ένα αρχαίο γεφύρι πρέπει να υπήρχε στη θέση νεότερου, του 1628, κάτω ακριβώς από τον οικισμό. Αρχαία Ιερά δεν έχουν εντοπιστεί, είναι όμως πιθανόν οι ναοί της Παναγίας και των Ταξιαρχών να έχουν κτιστεί στη θέση αρχαίων ιερών, αν λάβει κανείς υπόψη του την τετράγωνη στήλη που σώζεται στο γυναικωνίτη των Ταξιαρχών και τους μεγάλους δόμους που χρησιμοποιήθηκαν για το κτίσιμο του ναού της Παναγίας. Ο βυζαντινός οικισμός, σε έκταση και πυκνότητα πληθυσμού, ξεπερνά κατά πολύ τον αρχαίο. Τα σπίτια υπερβαίνουν το τείχος και φθάνουν μέχρι τη βάση του λόφου. Η περίμετρος του βυζαντινού τείχους ταυτίζεται με εκείνη του αρχαίου μόνο στη νότια πλευρά. Στη βορινή έχει υποχωρήσει περίπου 40 μ. προς νότον. Τα λείψανα του διακρίνονται σε όλες τις πλευρές και σώζονται σε διαφορετικό πάντα ύψος.  Είναι ασβεστόκτιστο, πλάτους 1.50 μ. Στην τοιχοδομία χρησιμοποιήθηκαν πλακοειδείς ασβεστόλιθοι και παρεμβαλλόμενα σε αραιά διαστήματα κεραμίδια. Ο πυκνοδομημένος οικισμός καλύπτει ολόκληρη σχεδόν την επιφάνεια του λόφου. Τα μονώροφα και διώροφα σπίτια εκμεταλλεύονται κάθε τετραγωνικό μέτρο επιφάνειας και αφήνουν μεταξύ τους μόνο στενά στριφογυριστά δρομάκια με καλντερίμι. Όλα τα σπίτια είναι ερειπωμένα, πολλά όμως σώζονται σε ύψος που ξεπερνά τα 2-4 μ. Τα περισσότερα είναι χτισμένα με ξερολιθιά ενώ σε άλλα έχει χρησιμοποιηθεί ως συνδετικό κονίαμα το χώμα. Στο ισόγειο διακρίνουμε δύο ή και τρία δωμάτια, ενώ αντίστοιχα ήταν πιθανώς και τα δωμάτια του ορόφου. Μικρά ορθογώνια ανοίγματα στο πάχος της τοιχοποιίας, ύψους 0,60-0,65 μ. -οι λεγόμενες σκαλεθούρες- χρησίμευαν ως χώροι αποθήκευσης-ψύξης.

***

Το κέντρο της κοινωνικής ζωής του οικισμού βρίσκεται μεταξύ των ναών της Παναγίας και των Ταξιαρχών, αφού το πλάτωμα που βρίσκεται μεταξύ των δύο οικοδομημάτων ήταν αρκετό για να καλύψει τις κοινωνικές δραστηριότητες των κατοίκων. Μέχρι σήμερα έχουν εντοπιστεί στην περιοχή της Ουζντίνας εννέα ναοί και μία σκήτη. Οι τέσσερις βρίσκονται μέσα στον οικισμό και οι υπόλοιποι στη γύρω περιοχή.
Οι ναοί του Αγίου Νικολάου και του Αγίου Ιωάννου είναι τελείως κατεστραμμένοι, κατασκευασμένοι με ξερολιθιά, με τρίπλευρες αψίδες και μήκος ο πρώτος 17 μ., ενώ ο δεύτερος 9 μ.
Η σκήτη του Αγίου Νικολάου αποτελείται από μικρό σπήλαιο στη δεξιά απόκρημνη όχθη του Καλαμά, την οποία μόνο «εξασκημένοι στους κρημνούς θυπόλυτοι πόδες» μπορούν να επισκεφθούν. Ελάχιστα ίχνη τοιχογραφιών στο Ιερό Βήμα μαρτυρούν την ιερότητα του χώρου. Εκτός από τους ναούς των Ταξιαρχών και της Παναγίας οι υπόλοιποι είτε είναι ερειπωμένοι είτε έχουν υποστεί μεγάλες επεμβάσεις.

***

 Οι εργασίες διαμόρφωσης και ανάδειξης του οικισμού, περιλάμβαναν εκτεταμένους καθαρισμούς, ανασκαφικές έρευνες, συστηματικές εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης των ναών και των οικιών, συντήρηση των τοιχογραφιών, τοπογράφηση της περιοχής, δημιουργία διαδρομών επισκεπτών, πινακίδες πληροφόρησης και έκδοση αρχαιολογικού οδηγού.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Προγονικές μνήμες ξαναζωντάνεψε ο Θεσπρωτός Σ. Δημητρίου με την παρουσίαση του "Μείναμε εμείς..." σε Αθήνα, Κόρινθο και Πάτρα (ΦΩΤΟ)

Τη μνήμη των προγόνων του λαλεί μέσα από το βιβλίο του "Μείναμε εμείς" ο Θεσπρωτός Σωτήρης Λ. Δημητρίου, το οποίο, μετά την παρουσίαση, πριν καιρό, στην Ηγουμενίτσα, παρουσιάστηκε και στη Φυλή Αττικής,  στην Κόρινθο και στην Πάτρα. Μέσα από τις σελίδες του ιστορικού μυθιστορήματος ανατέλλει  ο σεβασμός για τον άνθρωπο. Πάνω από τη βία και το μίσος, προβάλλει, μέσα από παραδόσεις και ήθη, μια συνθήκη με το όραμα. Ένα μυστικό ποτάμι ζωής φέρνει από περασμένα, όχι όμως ξεχασμένα χρόνια, την ελευθερία στο πνεύμα του ανθρώπου. Πίστη στη μνήμη και στο όραμα είναι το αποκορύφωμα του βιβλίου, αυτές τις άσβηστες, τις αήττητες πηγές, πηγές, που δεν έχουν γραμμένους νόμους, αλλά κρατάνε την ψυχή πάνω από τη λήθη, μακριά από το ψεύδος. Η περιγραφή κυλάει χωρίς υπολογισμό, χωρίς υστερόβουλη σκέψη. Δεν χάνει ποτέ την αφετηρία, που την οδηγεί. 
ΣΤΗ ΦΥΛΗ
Στην εκδήλωση χαιρετισμούς απηύθυναν ο αντιδήμαρχος Φυλής Σπύρος Μπρέμπος, ο αντιπεριφερειάρχης Αν. Αττικής Πέτρος Φιλίππου, ο πρόεδρος της …

Βλάχοι της Αλβανίας: "Δεν είμαστε ξεχωριστή εθνική μειονότητα, είμαστε Έλληνες"...

Οι Βλάχοι της Αλβανίας, σύμφωνα με το νέο νόμο περί μειονοτήτων στη γειτονική χώρα, περιλαμβάνονται στις οκτώ αναγνωρισμένες μειονότητες, δηλαδή την Ελληνική, τη Σλαβομακεδονική, τη Βλάχικη (Vllahe/Arumune), τους Ρομά, τους Αιγυπτίους, τους Μαυροβούνιους, τους Σέρβους, τους Βόσνιους και τους Βουλγάρους. Ο πρόεδρος της Ένωσης Βλάχων Θανάσης Πότσης, εκτός των άλλων, αναφέρει ότι οι Βλάχοι στα Βαλκάνια έχουν ελληνική και ιλλυρικη καταγωγή, δεν αποτελούν ξεχωριστό έθνος και ζητούν να αναφέρονται ως γλωσσική μειονότητα και όχι ως εθνική. Μεταξύ άλλων τονίζει ότι με βάση τη σύνθεση του πληθυσμού στην Αλβανία, από εθνικής και πολιτιστικό-γλωσσικής οπτικής γωνίας, στη χώρα μας ιστορικά διακρίνονταν δύο κατηγορίες ομάδων, από τις οποίες , η πρώτη ομάδα απαρτίζεται από τις εθνικές μειονότητες,οι οποίες πράγματι, χαρακτηρίζονται από έναν αριθμό εθνικών γνωρισμάτων, που τις διακρίνουν από το υπόλοιπο μέρος του πληθυσμού, ενώ στη δεύτερη ομάδα μετέχουν οι διάφορες πολιτιστικό-γλωσσικές κοινότητες,…

Η Θεσπρωτή ηθοποιός Βάνα Μπάρμπα καθήλωσε το κοινό στην Ηγουμενίτσα με την ερμηνεία της...

Μέσα από  ποιητικό λόγο,  που εξέφραζε τα γνήσια και αυθεντικά βιώματά της και τα οποία ξετυλίχτηκαν πάνω στη σκηνή  ως φλογερό συναίσθημα, ως πόθος και πάθος για την πατρώα γη,   η Θεσπρωτή ηθοποιός (από το Ασπροκλήσι Φιλιατών) Βάνα Μπάρμπα, καθήλωσε το θεσπρωτικό κοινό στη μουσικοχορευτική παράσταση «ΗΠΕΙΡΟΣ… ΜΑΝΑ ΗΠΕΙΡΟΣ ‘‘Ευχαριστώμεν… Ηπειρώτες ευεργέτες’’», που ανέβηκε στην κατάμεστη αίθουσα του θεάτρου "Εστία" Ηγουμενίτσας την Δευτέρα16 Οκτωβρίου. Ένιωσαν οι θεατές τον παλμό της ηθοποιού, αφού λειτουργούσε δημουργικά πάνω στη σκηνή με το ψυχικό της πεδίο. Συμπρωταγωνιστικό ρόλο είχε ο κλαρινίστας Πέτρο Λούκας, καθώς και ο τραγουδιστής Αντώνης Κυρίστσης. Μαζί τους ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτικά σύνολα και το πολυφωνικό "Ήνορο". Αυτό τον... ύμνο καρδιάς για την Ήπειρο συνέγραψε και σκηνοθέτησε ο Θάνος Ζήκας. Ξεδιπλώθηκε στην παράσταση, μέσα από θεατρικά και μουσικά και χορευτικά δρώμαενα η εσωτερική ζωή των Ηπειρωτών. Η δύσκολη πορεία, με τον καημό της ξενητειά…

Επίσημη η ελληνική γλώσσα στους δήμους Δρόπολης και Φοινίκης και με την αλβανική βούλα!

Επίσημη είναι η ελληνική γλώσσα στους δήμους Δρόπολης και Φοινίκης, όχι όμως στις περιφέρειες Αργυροκάστρου, Αυλώνας και Κορυτσάς, και με την αλβανική βούλα, αλλά οι Βορειοηπειρώτες αντιδρούν, γιατί δεν καλύπτεται το σύνολο των περιοχών, όπου ζει η ελληνική μειονότητα. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο περί μειονοτήτων, που ψηφίστηκε στην αλβανική Βουλή από 102 βουλευτές, 10 είπαν όχι,  σε σύνολο 140, και με πολλές αντιδράσεις από τους Έλληνες, αφού θεωρούν ότι δεν κατοχυρώνεται επί της ουσίας κανένα ανθρώπινο δικαίωμα και όλα περνούν από τις αποφάσεις της κυβέρνησης και της αυτοδιοίκησης,  οι μειονοτικές κοινότητες που υπερβαίνουν το 20% του συνόλου του πληθυσμού σε δήμους ή περιφέρειες έχουν το δικαίωμα να κάνουν χρήση της μητρικής τους γλώσσας ως δεύτερης επίσημης. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Θα μπορεί να χρησιμοποιείται η ελληνική στα έγγραφα των δύο αυτών δήμων,  στα ονόματα των οδών, στις διοικητικές μονάδες , στην παροχή επίσημων πληροφοριών και στην εκπαίδευση. 
Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Οι…

Ο "Τσάμης", ο Παραπόταμος Θεσπρωτίας, το ιταλικό τηλεοπτικό συνεργείο, η αστυνομία...

Δηλώνει "Τσάμης" ένας Αλβανός πολίτης.  Και.. τόπο καταγωγής στο διαβατήριό του τον Παραπόταμο (παλαιά Βάρφανη) Θεσπρωτίας, που ήθελε να επισκεφτεί. Και παρά την απαγόρευση, τα κατάφερε με τη διαμεσολάβηση του ιταλικού καναλιού «Italia 1». Σύμφωνα με δημοσιεύματα του διεθνή τύπου, αλλά και ηλεκτρονικών μέσων στην Ελλάδα, έγιναν κάποια γυρίσματα, προβλήθηκαν στην Ιταλία και δόθηκε η δυνατότητα στην Αλβανία να αναμοχλευθεί η θλιβερή προπαγάνδα περί "Τσαμουριάς", ενός θέματος που δυναμιτίζει τις ελληνοαλβανικές σχέσεις, καθώς είναι ανύπαρκτο, από οποιαδήποτε άποψη να το δει κανείς. Όλα τα έχει κρίνει η ιστορία. Οι λεγόμενοι "Τσάμηδες" δεν ήταν Αλβανοί, αποτέλεσαν θρησκευτική (μουσουλμανική)  μειονότητα, κάποιοι από αυτούς εγκλημάτισαν στα χρόνια της Κατοχής εναντίον του χριστιανικού στοιχείου του τόπου σε συνεργασία με τους κατακτητές, καταδικάστηκαν από ειδικό δικαστήριο, δημεύθηκαν οι περιουσίες, που τους είχαν παραχωρηθεί, και κατέφυγαν οικειοθελώς, αφού …

Aγελάδα βούλιαξε μέσα σε λούτσα, αναζητώντας νερό, και απεγκλωβίστηκε με μπουλντόζα!

Aγελάδα βούλιαξε μέσα σε λασπώδη λούτσα στο Πολύδροσο Θεσπρωτίας, αναζητώντας νερό, και απεγκλωβίστηκε με μπουλντόζα! Η παρατεταμένη αναμβρία έχει ως αποτέλεσμα οι φυσικοί πόροι νερού να έχουν εξαντληθεί. Έτσι οικοσυστήματα, αλλά και τεχνητοί χώροι αποθήκευσης νερού, έχουν σχεδόν στεγνώσει. Τα αποτελέσματα δεν είναι ορατά μόνο στη χλωρίδα, ξεραίνονται δέντρα, αλλά και στην πανίδα, καθώς ζώα ελέυθερης βοσκής ψάχνουν για νερό. Κάτοικος του χωριού περιγράφει ως εξής το περιστατικό με την αγελάδα: "Οι συνέπειες της μακράς ανομβρίας είναι πολλές , αλλά ένα ένα απρόοπτο, που συνέβη,  μας εξέπληξε . Η μεγάλη λούτσα του χωριού , εδώ και δυο μήνες σχεδόν παραμένει σε μια κατάσταση στάσιμη. Το ελάχιστο νερό στον πυθμένα της έκρυβε τουλάχιστον 1,5 μέτρο λάσπης, πράγμα που αποτελεί θανάσιμο κίνδυνο για τα διψασμένα ζώα, που την προσεγγίζουν. Έτσι λοιπόν την έπαθε και η αγελάδα από διπλανό χωριό, η οποία πλησίασε να πιει από τα λιγοστά λασπόνερα και αίφνης, βρέθηκε εγκλωβισμένη στη βαθιά λάσπ…