Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τι ήταν για τους παλαιούς Θεσπρωτούς το Φθινόπωρο...

Το Φθινόπωρο, για τους Θεσπρωτούς, σήμαινε την εποχή που τελειώνουν τα φρούτα, ή που έρχεται μετά τα φρούτα, «Μετόπωρον». Ο λαός την έλεγε  και «χειμόπωρο», «χυνόπωρο», «μοθόπωρο», «ψιμόπωρο» ή «στενοκαίρι». Ήταν δεμένο άρρηκτα με τον άνθρωπο της υπαίθρου, το γεωργό, τον κτηνοτρόφο. Η εποχή των χρωμάτων, των αρωμάτων και των γεύσεων! Η εποχή της χαράς και της συγκομιδής, μα και της έντασης, της δουλειάς και της προετοιμασίας για τις δύσκολες ημέρες του Χειμώνα. Πρώτος μήνας του Φθινόπωρου ο Σεπτέμβριος, αλλά και

«Πρωτόμηνας» του εκκλησιαστικού χρόνου. Στη συνείδηση των ανθρώπων της υπαίθρου ήταν ο μήνας του τρύγου, που του έδινε χαρά το ξεφάντωμα στ’ αμπέλια. Που του έδιναν γεύση τα μουστόγλυκα, οι μουσταλευριές, τα μουστοκούλουρα και οι μουστολαμπάδες από μουστόμελο (πετιμέζι) και καρύδια. Που του έδιναν άρωμα τα ώριμα φρούτα, και χρώματα τα φύλα που σιγά - σιγά κιτρινίζουν για να πέσουν.  Δεύτερος μήνας του Φθινόπωρου ο Οκτώβριος. «Οκτώβρης Οκτωβράκης, το μικρό καλοκαιράκι» λεει το μικρό καιρικό ρητό, που εξηγεί την καλοκαιριάτικη αναλαμπή του Φθινόπωρου, που δίνει χίλιες ευκαιρίες στον άνθρωπο της υπαίθρου να οργώσει, να σπείρει, να μαζέψει ξύλα, να φυτέψει λαχανικά, να κάνει τις προμήθειες για το χειμώνα σε ρούχα και φαγώσιμα, να κατεβάσει τα κοπάδια στα χειμαδιά… Ο μήνας Οκτώβριος ήταν συνδεμένος με τη σπορά. «Οκτώβρη και δεν έσπειρες, οκτώ σωρούς δεν έκανες!» Γι αυτό και ο λαός τον ονοματίζει «Σπάρτη». Όμως από τη μεγάλη γιορτή του Αγίου Δημητρίου στις 26, τον ονοματίζει και «Αγιοδημήτρη» ή «Αϊδημητριάτη».  Η εορτή του Αγίου Δημητρίου, πέρα από μεγάλη θρησκευτική εορτή, ήταν πάντα δεμένη και με πολλές συνήθειες της αγροτικής ζωής. Απ’ τ’ Αϊδημητριού οι νοικοκυρές άλλαζαν το νοικοκυριό τους με χειμωνιάτικο, κρεμούσαν βαρείες κουρτίνες, έβγαζαν χειμωνιάτικα στρωσίδια, και στις εκκλησιές οι άνθρωποι φορούσαν τα χειμωνιάτικα.  Τη μέρα αυτή ανοίγονταν και πρωτοδοκιμάζεται το καινούργιο κρασί, αφού πρώτα πάνε ένα μπουκάλι στην εκκλησία να το ευλογήσει ο παπάς. Στην Παραμυθιά, λειτουργούσε και λειτουργεί πρώτες ημέρες τυ μήνα αυτού, ο λάμποβος. Τελευταίος μήνας του Φθινόπωρου, ο Νοέμβριος, βασικός προάγγελος του Χειμώνα. Το Μήνα αυτό, του Αγίου Φιλίππου, άρχιζε το σαραντάημερο και η προετοιμασία των πιστών με νηστεία και προσευχή για τη μεγάλη γιορτή της χριστιανοσύνης, τα Χριστούγεννα. Ο μήνας αυτός είχε πολλές δουλειές για τους ανθρώπους της υπαίθρου έπρεπε γρήγορα να τελειώσουν, λόγω του επερχόμενου χειμώνα, γι αυτό του έχουν δοθεί και πολλά χαρακτηριστικά ονόματα. Τον λένε «Βροχάρη» για τις πολλές του βροχές, «Νιαστή» για τα τελευταία νεάσματα ή υνάσματα (οργώματα) της γης, «Παχνιαστή» για το κλείσιμο των ζώων στο παχνί, και «Χαμένο» για το λίγο χρόνο δουλειάς που μένει, επειδή η μέρα τώρα είναι πολύ μικρή και πάει χαμένη. Λόγω των γιορτών του, τον λένε και «Αϊστράτηγο» ή «Αϊταξιάρχη», «Αϊφίλιππα» και «Αγιαντριά» ή «Αντριά». Στη γιορτή της Παναγίας της Μισοσπορίτισσας στις 21, ο γεωργός πάντα έπρεπε να έχει αποσπείρει και να λογαριάζει για το συνολικό του εισόδημα, διαφορετικά… «Μισό ’σπειρα,  μισό ’φαγα, μισό ’χω να περάσω!» Έτσι τελειώνοντας τη σπορά ο αγρότης, την εμπιστευόταν στην Παναγία που την έκανε προστάτρια της παραγωγής, και της πρόσφερε μια ευχαριστήρια πανσπερμία, βρασμένο σιτάρι ανακατεμένο με ροϊδόσπορους, αμύγδαλα και σταφίδες που τα πήγαινε στην εκκλησία να τα ευκογήσει ο παπάς. Όμως και στο σπίτι εκείνη τη μέρα κάνανε τα «πολυσπόρια» ή «μπούλια» ή «μπουσμπέλια» ή «πολυκούκια». Νοστιμιά από σιτάρι, καλαμπόκι, κριθάρι, κουκιά, ρεβίθια, φασόλια, μπιζέλια, φακές κ.λ.π. όλα σοδειά εκείνης της χρονιάς, που τα βράζανε όλα μαζί και τα τρώγανε για το καλό που πέρασε ή για το καλό που πρέπει να συνεχιστεί.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Πόλος έλξης ξένων τουριστών ο ποταμός Καλαμάς!

Ο ποταμός Καλαμάς γίνεται σιγά-σιγά πόλος έλξης τουριστών. Απολαμβάνουν τη ροή των νερών του και την καταπράσινη χλωρίδα του. Αν και στις αρχές του καλοκαιριού ακόμη, ο περαστικός από την παλαιά εθνική οδό Ηγουμενίτσας-Ιωαννίνων, βλέπει τροχόσπιτα στις όχθες του, αλλά και μηχανές με ξένες πινακίδες σταματημένες κατά μήκος του ποταμού. Ο ποταμός μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη της περιοχής, που παρακμάζει τα τελευταία χρόνια. Αρκεί, να γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες και παρεμβάσεις ανάδειξής του. Δύο από αυτές είναι, για παράδειγμα, ο εντοπισμός και η διάνοιξη των μονοπατιών παράπλευρά του και η εκμετάλλευση της δυνατότητας για διάφορα αθλήματα (καγιάκ, ράφτινγκ). Ο Καλαμάς είναι ένας ποταμός μύθος, στη Θεσπρωτία, ο οποίος διασχίζει ένα φαράγγι ξεχασμένο από το χρόνο, στις Πέντε Εκκλησιές, ενώ κοντά του στέκουν οι πανάρχαιες ακροπόλεις της Οσντίνας και της Ραβενής. Το μέρος αποτελεί ιδανικό προορισμό για τους φυσιολάτρεις και τους οπαδούς του οικολογικού τουρισμού. 

Ο πρόεδρος της Αλβανίας Ιλίρ Μέτα με σύνεση καταδικάζει τους εξτρεμισμούς και επιδιώκει καλές σχέσεις με την Ελλάδα...

Ο νέος Πρόεδρος της Αλβανίας Ιλίρ Μέτα, μια φωνή συνετή, επιδιώκει καλές σχέσεις με την Ελλάδα και καταδικάζει τους εξτρεμισμούς σε βάρος της χώρας μας. Είτε προέρχονται από κυβερνητικά στελέχη είτε από τους εθνικιστές και τους αυτοαποκαλούμενους "Τσάμηδες". Διευκρίνισε ότι οι "σχέσεις μας με την Ελλάδα δεν είναι όπως με όλους τους άλλους γείτονες. Είναι ηθικές και ανθρώπινες. Υπάρχουν εκατομμύρια Αλβανοί που ζουν εκεί και πολλά παιδιά που είναι πλέον ελληνόπουλα. Είναι μια σχέση πολύ δυνατή». Ο Ιλίρ Μέτα είπε το αυτονόητο, που χάνεται μέσα στον παραλογισμό του φανατισμού και των σκοπιμοτήτων. Πολλοί Αλβανοί πολίτες ζουν και εργάζονται πολλά χρόνια στην Ελλάδα και ενισχύουν οικονομικά τους συγγενείς του στην Αλβανία ή φτιάχνουν σπίτια.Την ίδια στιγμή κάποια αλβανόπουλα γεννήθηκαν στην Ελλάδα και γνωρίζουν καλύτερα την ελληνική γλώσσα από την αλβανική. Αλλά και η Ελλάδα έχει μειονότητα στην Αλβανία. Έτσι αυτό, που χρειάζονται οι δύο χώρες, δεν είναι εντάσεις, αλλά συνεργ…

Ο Παραμυθιώτης γιατρός, που υπηρέτησε με αφοσίωση το αυθεντικό δημοτικό τραγούδι! (Video)

Ο αείμνηστος γιατρός (γενικός χειρουργός) Γιάννης Οικονομίδης (1923-2013), από τη Σέλλιανη Παραμυθιάς,  υπηρέτησε με αφοσίωση το αυθεντικό δημοτικό τραγούδι! Παρότι εργαζόταν σε μεγάλες ιδιωτικές κλινικές, καταπιάστηκε με την παραδοσιακή μουσική και με την θαυμάσια χροιά της φωνής του, απέδωσε με εξαιρετικό τρόπο πολλά  δημοτικά τραγούδια, συνεργαζόμενος κυρίως με τους Χαλκιάδες. Το πέρασμα του Γιάννη Οικονομίδη από το δημοτικό τραγούδι, πέρα από το γλέντι και τη

Το εβδομαδιαίο Φιλιατιώτικο παζάρι και ο λάτρης και διαφημιστής του δημοσιογράφος Γιώργος Κώτσης...

Κάθε Πέμπτη, μα κάθε Πέμπτη, επί πολλά χρόνια τώρα, όλοι όσοι επισκέπτονται για ψώνια ή για ένα απλό σεργιάνισμα το εβδομαδιαίο Φιλιατιώτικο παζάρι,βλέπουν έναν συγκεκριμένο άνθρωπο, να αποτυπώνει φωτογραφικά, πολύ διακριτικά, αλλά και πολύ μεθοδικά ταυτοχρόνως, ανθρώπινες φιγούρες και δραστηριότητες. Με μια μικρή φωτογραφική μηχανή, "πιάνει" τα πάντα... Από τους μικροπωλητές έως το βολτάρισμα ανδρών

Η αντίδραση μιας Θεσπρωτής γιαγιούλας, όταν κάποιος της έστειλε τρόφιμα!

Μόνη της ζει σ' ένα χωριό της Μουργκάνας Θεσπρωτίας. Και είναι πολύ συμπαθέστατη γιαγιούλα. Πλησιάζει τα 85. Με το "δόξα τω Θεώ" είναι στο στόμα συνεχώς. Σ' ένα γείτονά της κάποιος, με τον οποίο δεν είχε καλές σχέσεις, της άφησε δύο τσάντες με τρόφιμα. Μετέφερε στη γερόντισσα τα τρόφιμα ο γείτονας, με τη διευκρίνηση ότι κάποιος του τα έδωσε για να τα πάει σ΄ εκείνη. "Δόξα τω Θεύ, ευχαριστώ", απάντησε η ηλικιωμένη. Ο γείτονας τη ρώτησε με μια ανυπομονησία: "Δεν θέλεις να μάθεις, ποιος σου έστειλε τα τρόφιμα;". "Όχι. Τι με ενδιαφέρει, ο Θεός το γνωρίζει και μπορεί και μέσα από έναν κακό, να  κάνει καλό"! Και παίρνοντας τα τρόφιμα, μπήκε στο σπίτι της...

Οι εικόνες των σπουδαστών/τριών του τμήματος φωτογραφίας στο Δημόσιο ΙΕΚ Ηγουμενίτσας εντυπωσίασαν το κοινό! (ΦΩΤΟ)

Zήλος και έμπνευση. Αντίληψη και στόχευση. Τέσσερα γνωρίσματα των σπουδαστών/τριών  του τμήματος "Τέχνη Φωτογραφίας" του Δημόσιου ΙΕΚ Ηγουμενίτσας, που οργάνωσαν έκθεση στο Πνευματικό Κέντρο “Πάνθεον”, με αφορμή την ολοκλήρωση της χρονιάς. Οι σπουδαστές/τριες έδωσαν τον εαυτό τους, μέσα από δημιουργικές ψυχικές διεργασίες, στα έργα τους, δύο του καθενός και της καθεμιάς εκτέθηκαν από το πλούσιο φωτογραφικό υλικό, που προέκυψε κατά την διάρκεια της κατάρτισης και το οποίο βλάστησε πάνω σε γόνιμο έδαφος. Αυτό το γόνιμο έδαφος το δημιούργησαν τόσο ο διευθυντής του ΙΕΚ Ηγουμενίτσας Ηλίας Μπούας, που στο χαιρετισμό του αναφέρθηκε στην προσπάθεια, που καταβάλλεται τα τελευταία χρόνια, ώστε το εκπαιδευτήριο να παρέχει το καλύτερο δυνατό μαθησιακό πλαίσιο, όσο και οι καθηγητές Αγαθοπούλου Άρτεμις, Ασωνίτης Πολυδεύκης, Βλάχου Αντιγόνη, Γκόη Σοφία, Ζωγράφος Φίλιππος, Κωσταδήμας Χαράλαμπος, Μπέλλου Βανέσα, Μπογιατζόγλου Αλεξάνδρα, Παπαδημητρόπουλος Παναγιώτης, Παπαλάμπρου Αντώνιος, Τζό…