Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η νέα Εγνατία οδός ξεκινά από την Ηγουμενίτσα, ενώ η παλαιά περνούσε από τη Θεσπρωτία...

Σήμερα τμήματα της αρχαίας Εγνατίας οδού σώζονται στην Αλβανία, στο κρατίδιο των Σκοπίων και στην Ανατολική Θράκη, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της παραμένει σε ελληνικό έδαφος. Πάνω στα βήματα του αρχαίου δρόμου ξεκίνησε το 1994 και ολοκληρώθηκε το 2009 η κατασκευή της σύγχρονης Εγνατίας οδού, του μεγαλύτερου κλειστού αυτοκινητόδρομου της Ελλάδας με συνολικό μήκος 670
χλμ. Η νέα Εγνατία
οδός ξεκινά από την Ηγουμενίτσα, διασχίζει ολόκληρη τη Βόρειο Ελλάδα (περνάει από 11 νομούς συνολικά) και καταλήγει στους Κήπους, στα Ελληνοτουρκικά σύνορα, επαναφέροντας στη σημερινή πραγματικότητα μια ιστορική διαδρομή για τη διασύνδεση της Δυτικής και της Νότιας Ευρώπης με την Ανατολή. Τον 2ο αιώνα π.Χ., μετά την οριστική κατάληψη της Ελλάδας από τους Ρωμαίους, πάνω στα ίχνη ενός αρχαίου προ-ρωμαϊκού δρόμου, που εκτείνονταν από τις Αδριατικές ακτές ως το Αιγαίο, ξεκίνησε η κατασκευή ενός από τους σημαντικότερους δρόμους, που κατέληγαν στην πρωτεύουσα Ρώμη: της VIA EGNATIA. Ο νέος δρόμος διέσχιζε την Ελλάδα από τα Αδριατικά παράλια μέχρι τον Έβρο ποταμό και συνιστά την «πέραν της Αδριατικής» συνέχιση της Αππίας οδού από τη Γναθία της νοτίου Ιταλίας στην απέναντι πλευρά της Αδριατικής, στην αρχαία Επίδαμνο, την αποικία των Κερκυραίων, το σημερινό Δυρράχιο της Αλβανίας. Το 1270 η Εγνατία οδός αναφέρεται ως συνδετικός οδικός άξονας ανάμεσα στο Δυρράχιο και στην Κωνσταντινούπολη και μέχρι το 16ο αιώνα χρησιμοποιείται βασικά ως εμπορικός δρόμος, που διακινούσε φυλές, θρησκεύματα, κοινωνικές τάξεις, ιδεολογίες, ήθη, έθιμα, οικονομίες, νοοτροπίες, αντιλήψεις. Πάνω στα ίχνη της αρχαίας Εγνατίας συναντιούνταν ομάδες από πραματευτές ή συνηθέστερα βιοτέχνες, χωρικούς ή εργάτες, από τη Δυτική Μακεδονία, την Ήπειρο και τη Θεσσαλία, που αναζητούσαν καλύτερους όρους ζωής. Πολλοί από αυτούς ήταν οικοδόμοι και έφευγαν κατά συντροφιές, που περιελάμβαναν όλες τις σχετικές ειδικότητες του χτίστη και του ξυλουργού. Μέσα στα πλανόδια αυτά σμήνη, μπορούσε να ξεχωρίσει κανείς τους εποχιακούς εργάτες, αλλά και τους κατά παράδοση επαγγελματίες ζητιάνους, τους κραβαρίτες.
Η Εγνατία οδός διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο στα βυζαντινά και στα μεταβυζαντινά χρόνια για τη διάδοση του πολιτισμού και των διαφόρων πολιτιστικών ρευμάτων. Ζωγράφοι και συνεργεία ψηφιδογράφων ξεκινούσαν από την Κωνσταντινούπολη προς όλες τις κατευθύνσεις, διακινώντας συνεχώς τις ομάδες των καλλιτεχνών και τα έργα τους, όταν επρόκειτο για μικρογραφημένα χειρόγραφα, φορητές εικόνες, σμάλτα, είδη μικροτεχνίας, χρυσοχοΐας, αργυροχοΐας, χαλκουργίας ή κεντητικής. Μετά την πτώση και διάλυση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και την εδραίωση της οθωμανικής εξουσίας στην περιοχή, η Εγνατία οδός βοήθησε τους Τούρκους να εξαπλωθούν και να καταλάβουν όλη τη Βαλκανική. Το δρόμο αυτό ακολουθούσαν οι γαζήδες, οι πολεμιστές της πίστης του Ισλάμ, προς τη Θράκη, τη Μακεδονία και από εκεί προς την Αλβανία, τη Σερβία και τη Βοσνία. Οι νέοι αφέντες του τόπου φρόντισαν για τη συντήρηση και φύλαξη του δρόμου και έκτισαν κατά μήκος του χάνια, καραβάν σεράια και μπεζεστένια (σκεπαστές αγορές για τη φύλαξη των προϊόντων). Στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, η Εγνατία οδός ήταν ο κυριότερος χερσαίος δρόμος μετακίνησης εμπορευμάτων. Δέρματα, καπνά, πρώτες ύλες και μαλλί από την Οθωμανική Αυτοκρατορία ταξίδευαν προς τις παραδουνάβιες χώρες και την Κεντρική Ευρώπη με καραβάνια, που στην επιστροφή τους μετέφεραν διάφορα ευρωπαϊκά είδη πολυτελείας, χρυσές λίρες, αλλά και τις φιλελεύθερες ιδέες του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης.
Στις αρχές του 20ου αιώνα, η Εγνατία οδός ήταν η μόνη αμαξιτή οδός, που οδηγούσε από την Κωνσταντινούπολη στις μουσουλμανικές περιοχές της Βοσνίας. Στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το δρόμο εποφθαλμιούσαν οι δυο αντιμαχόμενες παρατάξεις (η Αγγλία, η Γαλλία, η Ρωσία και η Ιταλία εναντίον της Γερμανίας, της Αυστροουγγαρίας, της Βουλγαρίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας), γιατί τους εξασφάλιζε διέξοδο προς τα λιμάνια της Μεσογείου. Με την κατάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας δημιουργήθηκαν στην περιοχή νέα κράτη και νέα σύνορα, που διέκοπταν τη ροή των ταξιδιωτών και του εμπορίου. Ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος και η διεθνής πολιτική διαίρεση που ακολούθησε, επιδείνωσε ακόμα περισσότερο τις σχέσεις ανάμεσα στα κράτη της Βαλκανικής και η Εγνατία οδός ξεχάστηκε. Κατά τη διάρκεια των αιώνων που πέρασαν η Εγνατία οδός, η via Egnatia των Ρωμαίων, ο δρόμος των δαιμόνιων Ελλήνων εμπόρων των χρόνων της Τουρκοκρατίας και των ξενιτεμένων, των δασκάλων του νέου ελληνισμού για την αφύπνιση πριν τον ξεσηκωμό του Γένους, υπήρξε μία πραγματικά «ιστορική» οδός, ο σημαντικώτερος οδικός άξονας της ανατολικής Βαλκανικής, εξυπηρετώντας στρατηγικούς, στρατιωτικούς, πολιτικούς, οικονομικούς και αναπτυξιακούς στόχους τριών αυτοκρατοριών, της Ρωμαϊκής, της Βυζαντινής και της Οθωμανικής, επηρεάζοντας την τύχη τους και διευκολύνοντας όχι μόνο τη μεταφορά στρατευμάτων, όπλων, ανθρώπων και εμπορευμάτων, αλλά και ιδεών, γνώσεων και πολιτισμού.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ: Η μάχη της Μενίνας μέσα από το ημερολόγιο ενός φοιτητή αντάρτη του Ιερού Λόχου, του Δημήτρη Σούτζου...

Αποκαλυπτικά στοιχεία για τη μάχη της Μενίνας, δίνει ένας φοιτητής τότε, αντάρτης στον Ιερό Λόχο, ο Δημήτρης Σούτζος, μέσα από ημερολογιακές καταγραφές. Είναι τα πιο αδιάψευστα στοιχεία, για το τι πραγματικά έγινε τη εποχή εκείνη. Αναφέρει μεταξύ άλλων όσον αφορά στη δυσκολία και στη σημασία της μάχης: "Το σμίξιμο του Γιαννιώτικου δρόμου με το δρόμο της Παραμυθιάς, γίνεται στη Μενίνα. Εκεί, σ' αυτά τα γκρίζα βράχια, έξω από το Νεοχώρι, βρίσκεται κουρνιασμένος ο Ιερός Λόχος των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών του Ζέρβα. Αποτελείται από φοιτητάς και σπουδαστάς... Εκεί κάτω στον στρατηγικό οδικό κόμβο της Μενίνας, βρίσκεται οχυρωμένο και ισχυρά οργανωμένο ένα τάγμα επίλεκτων Γερμανών πολεμιστών, ενισχυμένο από καμιά διακοσαριά Τουρκαλβανούς. Οι στρατιώτες του Χίτλερ, είχαν μεταβάλει τη Μενίνα σε φρούριο. Με πολυβολεία, με πυροβολεία, ολομοβολεία και χαρακώματα. Σ' όλα τα σπίτια του χωριού έχουν χτίσει πόρτες και παράθυρα και τάχουν μεταβάλει σε οχυρά. Έχουν ανοίξει παντού ορ…

Το έργο 6 συγγραφέων από τα χωριά της Μουργκάνας παρουσιάστηκε στην Πόβλα

Στο πλαίσιο της 2ης γιορτής Πολιτισμού Μάνα Μουργκάνα, παρουσιάστηκε το έργο έξι συγγραφέων  με καταγωγή από τα χωριά της περιοχής. Στην πλατεία Πόβλας (Αμπελώνας), με συντονίστρια την Ευγενία Ζκέρη, ακούστηκαν αποσπάσματα από βιβλία των λογοτεχνών, που με αυτό τον τρόπο τιμήθηκαν από τους συντοπίτες τους. Οι συγγραφείς, που παρουσιάστηκαν, στη σεμνή εκδήλωση, της οποίας την οργάνωση και την επιμέλεια είχαν οι Ζωή Ντρούκα και ο Πάνος Ανυφαντής, είναι: Γιάννης Βέλλης, Κώστας Λένης, Σταύρος Λέτσας, Φάνης Μούλιος, Κώστας Ραπτόπουλος, Κώστας Τσαντίνης. Στόχος ήταν μέσα από τις καταγραφές τους  να κατανοηθεί ο τρόπος της ζωής τα παλαιότερα, αλλά και τα νεότερα χρόνια, στον τόπο,  και να γεφυρωθεί το χθες που διάβηκε, με το σήμερα που μοιάζει μετέωρο, ώστε να διασφαλιστεί η πορεία στο αύριο.

52χρονη Ολλανδέζα, που ζει στην Αυστραλία, βαπτίστηκε Ορθόδοξη στις πηγές Λαγκάβιτσας Θεσπρωτίας!

Όταν ο άνθρωπος αποφασίσει να αλλάξει ζωή, δεν υπολογίζει ούτε ηλικία, ούτε αποστάσεις, ούτε τις κοινωνικές παραμέτρους. Παρά μόνο ζει ευτυχισμένος και αγωνιζόμενος στη νέα ελπιδοφόρα πραγματικότητά του.  Αυτό συνέβηκε με την 52χρονη Ολλανδέζα Άννα Γκάζενταμ, που ζει από παιδάκι στην Αυστραλία, η οποία ήρθε στη Θεσπρωτία αποκλειστικά και μόνο για να βαπτιστεί Ορθόδοξη στις πηγές της Λαγκάβιστας Θεσπρωτίας (κοντά στη Λίστα Φιλιατών), που μπορεί να είναι κρύα τα νερά τους, αλλά δεν πάγωσαν τη ζεστή καρδιά της νεοφώτιστης. Παρόντες ο βαπτισμένος από ιερέα της Ελληνορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας  σύζυγός της Τζον Σάλιβα και τα τρία παιδία της, που πόθος της είναι κάποια στιγμή να επιλέξουν το δρόμο το δικό της ως προς την πνευματική τους αναγέννηση. Πως διάλεξε το συγκεκριμένο σημείο; Επηρεσμένη από το βιβλίο του Νίκου Γκατζογιάννη "Ελένη", θέλησε το μεγάλο βήμα από την παλαιά στην καινούργια   ζωή της να γίνει στην περιοχή, όπου εκτυλίσσονται τα διαδραματιζόμενα στο βιβλίο.…

Ατζέντα των θεσπρωτικών πανηγυριών του Δεκαπενταυγούστου. Μεγάλη, η ολιγοήμερη επιστροφή αποδήμων...

Κορυφώθηκε η άφιξη αποδήμων και επισκεπτών στα χωριά της Θεσπρωτίας, που έχουν… ζωηρέψει. Μεγάλη είναι η ολιγοήμερη επιστροφή αποδήμων. Οι οικονομικές δυσκολίες συνέτειναν στο να επιλεγεί το χωριό ως σημείο διακοπών. Εξάλλου, τα πανηγύρια, που οργανώνται (στο τέλος του ρεπορτάζ η σχετική ατζέντα), δημιουργούν μια γιορτινή, χαρούμενη ατμόσφαιρα που έχουν τόσο ανάγκη σήμερα οι περισσότεροι.  Έτσι λοιπόν σε κάθε χωριό, ακόμη και στο πιο απομακρυσμένο, δεν λείπει το παραδοσιακό πανηγύρι ή το χωριανικό τραπέζι, ενώ όλο και περισσότερες δράσεις πραγματοποιούνται αναβιώνοντας τοπικές παραδόσεις.  Βέβαια γιορτάζοντας την μεγαλύτερη θρησκευτική γιορτή του καλοκαιριού, την… τιμητική τους έχουν οι εκκλησίες και τα ξωκλήσια, τα αφιερωμένα στην Παναγιά μας. Δεν είναι τυχαίο, που κάθε φορά, όταν μας συμβαίνει κάτι κακό λέμε «Παναγιά μου». Ή έστω προληπτικά, για να μην συμβεί, σαν να ξορκίζειζουμε το κακό, πάλι «Παναγιά μου» θα φωνάξεις, θα σκεφτείς, θα μουρμουρίσεις! Η Παναγία είναι δίπλα μας,  πάμ…

Να αξιοποιηθεί τοπικά ο Θεσπρωτός αντιστράτηγος ε.α Βασίλειος Τζίγκος...

Σε μια εποχή, που άνθρωποι με το ήθος και την ανωτερότητα του Θεσπρωτού αντιστρατήγου ε. α. Βασιλείου Τζίγκου, σπανίζουν, αποτελεί μονόδρομος, τώρα, που συνταξιοδοτήθηκε από την υπηρεσία, να αξιοποιηθεί τοπικά. Δεν ξέρουμε αν το θέλει ο ίδιος, αλλά είναι απαραίτητη η προσφορά του στο νομό Θεσπρωτίας. Πρόκειται για άνδρα ευσυνείδητο, ακάματο και κυρίως με ακέραιο χαρακτήρα. Τέτοια αναστήματα, με ανιδιοτέλεια και ευγένεια, είναι ωφέλιμο να ωθούνται σε κοινωνική δράση, από οποιοδήποτε μετερίζι, μάλιστα σε μια εποχή, που συστηματικά παραγκωνίζονται οι άξιοι. Ουδέποτε, κατά την πολύχρονη επιτυχημένη, κατά κοινή ομολογία, θητεία του στην αστυνομία, όπου έφτασε μέχρι τα ύπατα αξιώματα, επεδίωξε να αναδειχθεί, αλλά αντίθετα παρέμεινε "διαμάντι" στην αφάνεια. Προσηλώθηκε στην ανθρωπιά και εναντιώθηκε στην απανθρωπιά, γι' αυτό η μεγάλη πλειψηφία, για να μη γράψουμε το σύνολο των συμπατριωτών του, τον έχει σε μεγάλη εκτίμηση. 

Έφυγε μια πραγματική αρχόντισσα, η Ζιούρεν Έλλεν Πιτούλη...

Αρχόντισσα σε όλα της. Στη συμπεριφορά, στην εμφάνιση, στην ψυχή προπαντός. Έτσι αρχοντικά, όπως έζησε, έτσι αρχοντικά και έφυγε σε ηλικία 88 ετών. Με την αξιοπρέπεια, που ταιριάζει σε μια αληθινή αρχόντισσα. Η Ζιούρεν Έλλεν Πιτούλη, το γένος  Σόντερστρομ, μια ευγενική σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής της φυσιογνωμία, υπήρξε σύζυγος του αλησμόνητου Ηγουμενιτσιώτη γιατρού Γεράσιμου Πιτούλη και απέκτησαν μαζί δύο παιδιά, το Θωμά (αντιπεριφερειάρχη Θεσπρωτίας) και την Γκρέτα. Στάθηκε δίπλα στο σύζυγό της, προσφέροντας με ευαισθησία τη συνδρομή της, την πολύτιμη συμβολή της στην κοινωνική του δράση. Ακλόνητη κοντά και στα παιδιά της και στα εγγόνια της. Μια γυναίκα, μια σύζυγος, μια μάνα και μια γιαγιά με περγαμηνές, με χαρίσματα, μα προπαντός με συναισθήματα και αγωνιστική διάθεση απέναντι στη ζωή. Στολίδι ατόφιο, αφού ήταν στολισμένη η καρδιά της με αρετές, τις οποίες, μετά την κοίμησή της, όχι μόνο θα αναζητούμε, αλλά και θα κάνουν πολύ αισθητή την απουσία της. Και ταυτόχρονα πολύ αισθητ…