Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Βούλγαροι καλαντζήδες στη Θεσπρωτία!

Ιστορική διαδρομή στους καλαντζήδες της Μουργκάνας...
Από τη Θεσπρωτία, και μάλιστα από τα χωριά των Ελληνοαλβανικών συνόρων της Μουργκάνας (Άγιοι Πάντες, Άγιος Νικόλαος, Τσαμαντάς, Βαβούρι), οι καλαντζήδες, που γάνωναν χαλκώματα,ξεχύνονταν σ' όλη την Ελλάδα, αλλά και στα Βαλκάνια.Αυτό παλαιώτερα. Με την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη από τη δεκαετία του 70, οι καλαντζήδες της Μουργκάνας
εξέλειψαν. Ωστόσο η παρατεταμένη οικονομική κρίση επαναφέρουν στο προσκήνιο παλιές συνήθειες. Κάτοικος χωριού της Θεσπρωτίας έλεγε: "Το φθινόπωρο, τον παλιό καιρό, νάσου οι καλαντζήδες,
καταφθάναν στα χωριά, με καταγωγή από τη Μουργκάνα, για να γανώσουν τα χαλκωματένια μαγειρικά σκεύη των νοικοκυράδων. Κατσαρόλες, κακάβια, ταψιά, δίνονταν για καλάϊσμα,
ώστε να γίνουν παστρικά. Θυμάμαι καλά τους καλαντζήδες να στήνουν το εργαστήρι τους σε αυλές και να τριγυρίζουν με τα καρβουνισμένα τσουβάλια : " Χαλκώματα γανώνωωωωωω!!!....". Τελευταία επανέρχονται στο προσκήνιο για τα λιγοστά πλέον χαλκώματα που χρησιμοποιούνται, όχι οι συμπαθείς καλαντζήδες της Μουργκάνας, αλλά Βούλγαροι ομότεχνοι περιδιαβαίνοντας τα χωριά". Τα νοικοκυριά δεν έχουν μεγάλη δυνατότητα πλέον για την τακτική αντικατάσταση των σκευών που διαθέτει η κουζίνα τους. Κάπως έτσι προκύπτει εκ νέου η ανάγκη για «καλάισμα» των παλιών μαγειρικών σκευών, ειδικά όσων είναι φτιαγμένα από χαλκό. Π Ο Βούλγαρος καλαντζής, που συναντήσαμε στον Άγιο Νικόλαο Φιλιατών, μαζί με τη γυναίκα του και τους δύο γιους του, μας είπε, σε σπαστά ελληνικά, ότι «είναι εύκολο πλέον να φτάσει κανείς από τη Βουλγαρία στην Ηγουμενίτσα, αφού η Εγνατία Οδός έχει συντομεύσει κατά πολύ τις αποστάσεις». Και πρόσθεσε: «Είμαι περίπου μια εβδομάδα εδώ και θα ξανάρθω μετά από καιρό».
Η διαδρομή στο χρόνο
Μέχρι τώρα ήταν γνωστό ότι οι κασσιτερωτές ή καλαντζήδες ή γανωτζήδες ή αλειφιάδες (έτσι αποκαλούνταν συνθηματικά μεταξύ τους) προέρχονταν από την περιοχή της Μουργκάνας, στους Φιλιάτες Θεσπρωτίας. Οι πρώτοι καλαντζήδες εμφανίζονται στα μέσα του 18ου αι. στο Μπαμπούρι των Φιλιατών, γι' αυτό και ονομάστηκε «καλαντζομάνα». Από το Μπαμπούρι επεκτάθηκε η καλαντζήδικη τέχνη και σε άλλα χωριά της περιοχής της Μουργκάνας (Τσαμαντά, Πόβλα, Λειά, Λίστα, Γλούστα, Αγίους Πάντες, Ξέχωρο, Φατήρι, Λίμποβο) και σε μικρότερη έκταση στα υπόλοιπα χωριά της επαρχίας Φιλιατών. Στο ταξίδι τους διέσχιζαν όλη την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Μακεδονία, τη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο. Και όσοι απ' αυτούς κουράζονταν από τα πήγαινε - έλα σταματούσαν και έμεναν μόνιμα σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, όπου και εξελίχτηκαν σε προοδευμένους επαγγελματίες. Παλιότερα υπήρχαν αρκετοί και στα Γιάννινα. Οι καλαντζήδες επικολλούσαν στα οξειδωμένα χάλκινα μαγειρικά σκεύη κασσίτερο (καλάι) και έτσι τα έκαναν κατάλληλα πάλι για οικιακή χρήση ορισμένου όμως χρόνου, αφού χρειάζονταν να «καλαϊστούν» ξανά, ώστε να είναι ακίνδυνα κατά το μαγείρεμα των φαγητών. Τα τελευταία χρόνια μέχρι τη Θεσπρωτία, και μάλιστα σε χωριά των Ελληνοαλβανικών συνόρων (Άγιοι Πάντες, Άγιος Νικόλαος, Τσαμαντάς, Βαβούρι) φτάνουν Βούλγαροι καλαντζήδες, και γανώνουν χαλκώματα. Είχε καταγραφεί και πέρυσι το γεγονός, καταγράφεται και φέτος. Μεταφέρουμε ρεπορτάζ από την ιστοσελίδα "Κάτοψη", που πριν μερικούς μήνες είχε αναφερθεί στο γεγονός.  Η οικονομική κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο παλιές συνήθειες. Κάτοικος χωριού της Θεσπρωτίας έλεγε: "Το φθινόπωρο, τον παλιό καιρό, νάσου οι καλαντζήδες,
καταφθάναν στα χωριά, με καταγωγή από τη Μουργκάνα, για να γανώσουν τα χαλκωματένια μαγειρικά σκεύη των νοικοκυράδων. Κατσαρόλες, κακάβια, ταψιά, δίνονταν για καλάϊσμα, ώστε να γίνουν παστρικά. Θυμάμαι καλά τους καλαντζήδες να στήνουν το εργαστήρι τους σε αυλές και να τριγυρίζουν με τα καρβουνισμένα τσουβάλια : " Χαλκώματα γανώνωωωωωω!!!....". Τελευταία επανέρχονται στο προσκήνιο για τα λιγοστά πλέον χαλκώματα που χρησιμοποιούνται, όχι οι συμπαθείς καλαντζήδες της Μουργκάνας, αλλά Βούλγαροι ομότεχνοι περιδιαβαίνοντας τα χωριά". Η οικονομική κρίση που μαστίζει την χώρα μας, δεν αφήνει πολλά περιθώρια στα νοικοκυριά για την τακτική αντικατάσταση των σκευών που διαθέτει η κουζίνα τους. Κάπως έτσι προκύπτει εκ νέου η ανάγκη για «καλάισμα» των παλιών μαγειρικών σκευών, ειδικά όσων είναι φτιαγμένα από χαλκό. Πού θα βρει όμως κανείς εκείνους τους παλιούς καλούς καλαντζήδες που γύριζαν στα χωριά και κασσιτέρωναν τηγάνια, κατσαρόλες και ταψιά; Στην Ήπειρο το επάγγελμα έχει εκλείψει εδώ και καιρό. Έτσι λοιπόν, άρχισε η… εισαγωγή καλαντζήδων από τη Βουλγαρία! Το κόστος εξάλλου είναι σχετικά μικρό, αφού κυμαίνεται γύρω στα 5 ευρώ, ίσως και λίγο παραπάνω, ανάλογα με τη δουλειά. Και σίγουρα δεν συγκρίνεται με τα χρήματα που πρέπει να δώσει κανείς για να αγοράσει καινούρια σκεύη. Ο Βούλγαρος καλαντζής, που συναντήσαμε στον Άγιο Νικόλαο Φιλιατών, μαζί με τη γυναίκα του και τους δύο γιους του, μας είπε, σε σπαστά ελληνικά, ότι «είναι εύκολο πλέον να φτάσει κανείς από τη Βουλγαρία στην Ηγουμενίτσα, αφού η Εγνατία Οδός έχει συντομεύσει κατά πολύ τις αποστάσεις». Και πρόσθεσε: «Είμαι περίπου μια εβδομάδα εδώ και θα ξανάρθω μετά από καιρό».  Η διαδρομή στο χρόνο
Μέχρι τώρα ήταν γνωστό ότι οι κασσιτερωτές ή καλαντζήδες ή γανωτζήδες ή αλειφιάδες (έτσι αποκαλούνταν συνθηματικά μεταξύ τους) προέρχονταν από την περιοχή της Μουργκάνας, στους Φιλιάτες Θεσπρωτίας. Οι πρώτοι καλαντζήδες εμφανίζονται στα μέσα του 18ου αι. στο Μπαμπούρι των Φιλιατών, γι' αυτό και ονομάστηκε «καλαντζομάνα». Από το Μπαμπούρι επεκτάθηκε η καλαντζήδικη τέχνη και σε άλλα χωριά της περιοχής της Μουργκάνας (Τσαμαντά, Πόβλα, Λειά, Λίστα, Γλούστα, Αγίους Πάντες, Ξέχωρο, Φατήρι, Λίμποβο) και σε μικρότερη έκταση στα υπόλοιπα χωριά της επαρχίας Φιλιατών. Στο ταξίδι τους διέσχιζαν όλη την Ήπειρο, τη Θεσσαλία, τη Μακεδονία, τη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο. Και όσοι απ' αυτούς κουράζονταν από τα πήγαινε - έλα σταματούσαν και έμεναν μόνιμα σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας, όπου και εξελίχτηκαν σε προοδευμένους επαγγελματίες. Παλιότερα υπήρχαν αρκετοί και στα Γιάννινα. Οι καλαντζήδες επικολλούσαν στα οξειδωμένα χάλκινα μαγειρικά σκεύη κασσίτερο (καλάι) και έτσι τα έκαναν κατάλληλα πάλι για οικιακή χρήση ορισμένου όμως χρόνου, αφού χρειάζονταν να «καλαϊστούν» ξανά, ώστε να είναι ακίνδυνα κατά το μαγείρεμα των φαγητών.

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ: Η μάχη της Μενίνας μέσα από το ημερολόγιο ενός φοιτητή αντάρτη του Ιερού Λόχου, του Δημήτρη Σούτζου...

Αποκαλυπτικά στοιχεία για τη μάχη της Μενίνας, δίνει ένας φοιτητής τότε, αντάρτης στον Ιερό Λόχο, ο Δημήτρης Σούτζος, μέσα από ημερολογιακές καταγραφές. Είναι τα πιο αδιάψευστα στοιχεία, για το τι πραγματικά έγινε τη εποχή εκείνη. Αναφέρει μεταξύ άλλων όσον αφορά στη δυσκολία και στη σημασία της μάχης: "Το σμίξιμο του Γιαννιώτικου δρόμου με το δρόμο της Παραμυθιάς, γίνεται στη Μενίνα. Εκεί, σ' αυτά τα γκρίζα βράχια, έξω από το Νεοχώρι, βρίσκεται κουρνιασμένος ο Ιερός Λόχος των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών του Ζέρβα. Αποτελείται από φοιτητάς και σπουδαστάς... Εκεί κάτω στον στρατηγικό οδικό κόμβο της Μενίνας, βρίσκεται οχυρωμένο και ισχυρά οργανωμένο ένα τάγμα επίλεκτων Γερμανών πολεμιστών, ενισχυμένο από καμιά διακοσαριά Τουρκαλβανούς. Οι στρατιώτες του Χίτλερ, είχαν μεταβάλει τη Μενίνα σε φρούριο. Με πολυβολεία, με πυροβολεία, ολομοβολεία και χαρακώματα. Σ' όλα τα σπίτια του χωριού έχουν χτίσει πόρτες και παράθυρα και τάχουν μεταβάλει σε οχυρά. Έχουν ανοίξει παντού ορ…

Το έργο 6 συγγραφέων από τα χωριά της Μουργκάνας παρουσιάστηκε στην Πόβλα

Στο πλαίσιο της 2ης γιορτής Πολιτισμού Μάνα Μουργκάνα, παρουσιάστηκε το έργο έξι συγγραφέων  με καταγωγή από τα χωριά της περιοχής. Στην πλατεία Πόβλας (Αμπελώνας), με συντονίστρια την Ευγενία Ζκέρη, ακούστηκαν αποσπάσματα από βιβλία των λογοτεχνών, που με αυτό τον τρόπο τιμήθηκαν από τους συντοπίτες τους. Οι συγγραφείς, που παρουσιάστηκαν, στη σεμνή εκδήλωση, της οποίας την οργάνωση και την επιμέλεια είχαν οι Ζωή Ντρούκα και ο Πάνος Ανυφαντής, είναι: Γιάννης Βέλλης, Κώστας Λένης, Σταύρος Λέτσας, Φάνης Μούλιος, Κώστας Ραπτόπουλος, Κώστας Τσαντίνης. Στόχος ήταν μέσα από τις καταγραφές τους  να κατανοηθεί ο τρόπος της ζωής τα παλαιότερα, αλλά και τα νεότερα χρόνια, στον τόπο,  και να γεφυρωθεί το χθες που διάβηκε, με το σήμερα που μοιάζει μετέωρο, ώστε να διασφαλιστεί η πορεία στο αύριο.

Ο Θεσπρωτός αρχιμανδρίτης και ιατρός-ογκολόγος π. Ιωάννης Κοκάκης "μαγεύει" πιστούς και ασθενείς!

Τον τόπο καταγωγής του (από τη μητέρα του), τη Θεσπρωτία, επισκέφτηκε αυτές τις ημέρες ο αρχιμανδρίτης και ιατρός-ογκολόγος στο Αρεταίειο Νοσοκομείο Αθηνών π. Ιωάννης Κοκάκης, που "μαγεύει" πιστούς και ασθενείς! Υπηρετεί συνδυαστικά και αφοσιωμένα δύο ανθρωπιστικά λειτουργήματα. Αυτά του ιερέως και του ιατρού. Είναι σε καθημερινό και αδιάκοπο αγώνα, που δεν περιέχει την ανθρώπινη αγωνία, αλλά την μελλούμενη ελπίδα,   για να θεραπεύσει τις κακοήθειες της ψυχής και τα καρκινώματα του σώματος. Οι πιστοί και οι ασθενείς "πίνουν νερό" στο όνομά του. Οι πιστοί γεμίζουν ασφυκτικά το ναό του αγίου Νεκταρίου Κάτω Κηφησιάς, όπου λειτουργεί, και οι ασθενείς του εμπιστεύονται ανεπιφύλακτα τη ζωή τους. Μέσα από το λειτουργικό και προσευχητικό μετερίζι ανανεώνει διαρκώς τις σχέσεις του με το Θεό και μέσα από συνεχείς επιμορφώσεις στο εξωτερικό εμπλουτίζει ασταμάτητα τις επιστημονικές του γνώσεις. Παρ' όλα ταύτα παραμένει απλός και ταπεινός. Δικαριτικός και ευαίσθητος. Με αυτ…

Το παρασκήνιο με τον Τούρκο, που προσπάθησε να βάλει φωτιά στο Ελευθεροχώρι Θεσπρωτίας...

Τούρκος, που έχει ζητήσει πολιτικό άσυλο στη χώρα μας, δεν έχει αποφανθεί ακόμη η αρμόδια επιτροπή για τη χορήγησή του, αλλά είναι νόμιμη η παραμονή του στην Ελλάδα, συνελήφθη, γιατί προσπάθησε να βάλει φωτιά, άγνωστο προς το παρόν για ποιό λόγο, στο Ελευθεροχώρι Παραμυθιάς, κοντά στην Εγνατία οδό. Οι αρχές, με προσεκτικές και κατάλληλες ενέργειες και υπό πλήρη μυστικότητα, προσπαθούν να ξετυλίξουν το κουβάρι σχετικά με τα κίνητρα του Τούρκου και να εξακριβώσουν μήπως εμπλέκται και σε άλλες υποθέσεις ή αν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό, που έχει να κάνει με την ιδιοσυγκρασία του φερόμενου ως δράστη. Εκτός από την παραπομπή στον εισαγγελέα, ερευνώνται διάφοροι παράμετροι, προκειμένου να αποσαφηνιστεί το γεγονός και να σχηματιστεί πλήρης εικόνα.  

Γιατροί υποστηρίζουν ότι θεραπεύουν τον καρκίνο χωρίς φάρμακα!

Ποιες είναι οι κορυφαίες αντικαρκινικές τροφές... 
*Το λεμόνι είναι 10.000 φορές ισχυρότερο από τη χημιοθεραπεία! Γιατροί στην Ελλάδα υποστηρίζουν ότι θεραπεύονται όλα τα είδη του καρκίνου, χωρίς φάρμακα! Ισχυρίζονται ότι "όποιος ασθενήσει από καρκίνο, θα υποστεί γραμμικούς επιταχυντές, χημειοθεραπείες,διαρκείς εξετάσεις που κρατούν τον άρρωστο σε διαρκή αγωνία, ανασφάλεια, φόβο και πανικό. Και ενώ το φαρμακείο της φύσης μας δίνει απλόχερα όλα τα όπλα για την αντιμετώπιση και των πλέον επικίνδυνων ασθενειών μέσα από τους πολύτιμους καρπούς του, η συμβατική ιατρική αρνείται να το

Κατακλείστηκαν από κόσμο οι πηγές του Αχέροντα στη Γλυκή (10 φωτό)

Κατακλείστηκαν από κόσμο αυτές τις ημέρες, πριν και μετά τον Δεκαπενταύγουστο, οι πηγές του Αχέροντα στη Γλυκή. Άτομα κάθε φύλου και ηλικίας απόλαυσαν το τοπίο, αλλά και σπορ στον Αχέροντα. Διέσχισαν με βάρκες και άλογα το ποτάμι, τα παιδιά περνούσαν εναέρια από τη μια όχθη στην άλλη, τα καταστήματα γεμάτα. Γενικά η κινητικότητα ήταν πολύ αυξημένη, με αποτέλεσμα οι επαγγελματίες, που δραστηριοποιούνται στο χώρο, να δηλώνουν ικανοποιημένοι. Μικρό, γεωργικό κυρίως χωριό, η Γλυκή, έχει γίνει γνωστή από το μυθικό ποταμό Αχέροντα. Αναπτύσσεται τουριστικά τα τελευταία χρόνια δίνοντας την ευκαιρία στον επισκέπτη να νιώσει την παράδοση μιας παρθένας τουριστικά περιοχής και την περιβαλλοντική ευδαιμονία.  Στο κατάφυτο φαράγγι των πηγών του Αχέροντα, ζουν οι εκδρομείς μοναδικές στιγμές. Από εδώ οι λάτρεις της πεζοπορίας και της περιπέτειας μπορούν να φτάσουν, μέσα από το ποτάμι. Όσοι αγαπούν  το ράφτινγκ, ζουν δυνατές συγκινήσεις. Η διαδρομή από τη γέφυρα της Γλυκής είναι σύντομη και προσιτή γι…